Çankırı - Orta - Paşa Sultan Türbesi

8 yıl önce - Prş 23 Tem 2015, 17:53

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI ARŞİVİNE GÖRE HORASAN ERİ OLARAK BİLİNEN ANADOLU YATIRLARI -I
Dr. Yaşar KALAFAT

Bu çalışmada; Ankara-Çubuk'dan Şah Kalender Veli, Ankara Kalecik'ten
Alişoğlu, Ankara Beypazarı'ndan Kaygusuz Abdul, Ankara Nallı-
han'dan Tabduk Emre, Ankara Kızılcahamam'dan Durasan Şah'a, Antalya
Akseki'den Hacı Doğrul, Antalya Alanya'dan Pirce Alaaddin, Aydın
Bozdağan' dan, Horasanlı Mehmet Efendi, Bilecik Bozüyük' den Kumral
Abdal, Bursa İnegöl'den Hasan Dede, Bursa Yenişehir'den Karacaahmet,
Burdur Yeşilova'dan Niyazi Baba, Çankın Ilgaz'dan Şaban Dede, Çankı-
rı Bayramören'den Balıbaba, Horasanı Abdulrezzak Sultan, Çankın Yapraklı'dan
Benli Muhittin Gurhi Hz., Çankırı Orta'dan Paşa Sultan, Çankı-
rı Ilgaz'dan Balören, Çankın Merkez'den Şeyh Kara Mustafa, Çorum
Merkez'de Horasanı Baba, Çorum Sungurlu'dan Demir Şeyh, Çorum
Oğuzlu'dan Karadonlu Canbaba, Çorum Osmancık'dan Koyunbab~, Erzurum
Horasan'dan Horasan Baba, Erzurum'da Hoca Vecih-id-din, Istanbul
Beykoz'dan Akbaba Sultan, İstanbul Tuzla'dan Bayrak Dede, Kastamonu
Merkez'den Deveci Sultan, Kayseri Develi'den Epce Sultan,
Kütahya Hisarcık 'tan Şehitler, Kütahya Hisarcık' dan Şehçakır Türbesi,
Muğla Milas'dan Buharalı Bedreddin, Ordu-Ulubey'den Şeyh Abdullah-ı
Veli, Uşak Merkez'den Ahmet Semerkandi, Sivas-Ulaş'dan Şeyh Mehmet
Dede, Sakarya Taraklı'dan Davut Dede, Bayrak Dede, Kavak Dede,
Samsun Merkezden İsababa, Sivas Yıldızelinden Kevgir Baba, Sivas Yıldızelinden
Şeyh Halil, Şanlıurfa Birecik'den Şeyh Hasan, Tokat Sulusaray'dan
Malüm Seyid Türbesi, Karabük-Eflani'den Çalışlar Türbesi, Karabük
Safranbolu'dan Kirkille Ergüllü türbeleri üzerinde durmaya çalışacağız.

Paşa Sultan Türbesi: Çankırı ili Orta ilçesinde Seni Yaylası Ağlarkaya
mevkiindedir. Ne zaman ve kimin tarafından yapıldığı bilinmemektedir.
Türbe 1993 yılında Orta Belediyesinde betonarme olarak yapılmış-
tır. Müştemilatı olmayan Türbe; yağmur duası için ziyaret edilmektedir.
Ziyaretciler Adak Kurbanı keserler, hayvanlar bulaşıcı hastalıklardan korunmaları
için, türbenin etrafında dolaştırılırlar. Bu uygulama bir nevi
tavaf olup türbedeki zatın müsbet elektriğinden nasiplenmeyE dönüktür.
Paşa Sultan Horasan Eri olan ve Orta ile Kanlıca arasında türbesi bulunan
Hacı Osman Efendinin kardeşi olduğu rivayet edilir. Yılda 7-8.000
ziyaretçisi olan türbenin, bütün bakımı Belediyece yapılmaktadır.

----

Çankırı'nın Orta ilçesine 17 km. uzaklıkta olan Bağkışla bölgesinde, arasından su akan gri renkte kayalar bulunmaktadır. Bunların oluşumuyla ilgili yöre halkı, iki yüz yıllık bir efsane anlatmaktadır:
Efsane, “Paşa” denilen baba ile “Sultan” denilen bir kız üzerine oluşmuştur. Osmanlılar zamanında “Kışla” denilen bu bölgeye Tatarlar saldırır ve yakıp yıkmadıkları yer kalmaz. Pek çok insanı da öldüren Tatarlar, kayaların arasına kaçmayı başaran Sultan'ı öldüremezler ve köyde tek sağ kalan kişi o olur. Kayaların arasına girdiğinde Allah'tan kendisini taş etmesini dileyen Sultan, iki kayanın birleşmesiyle taş kesilir. Kayaların arasından akan su ise Sultan'ın gözyaşları olarak kabul edilir ve küçük bir dere olup akar. Bu su sayesinde Ağlar Kaya'nın tam karşısında yer alan dağda Sultan'ın ağabeyi kabul edilen çam ağacı bile beslenmektedir. Sultan'ın babası olan Paşa içinse dağın tepesine bir türbe inşa ettirilmiştir. Türbenin yanında yer alan su kuyusunun da Sultan'ın gözyaşları ile dolduğuna inanılmaktadır.
Günümüzde Sultan'ın ağabeyi kabul edilen çam ağacının kutsal olduğuna inanıldığından kimse dal bile kesmemektedir. Efsaneyle ilgili bir başka durum ise son derece ilginçtir: Ne zaman buraya bir Tatar gelse, on iki ay sürekli akan ve şifalı olduğuna inanılan su, akmamaya başlamaktadır.

Kaynak: http://www.msxlabs.org/forum/efsaneler/336756-agl ...z3gj5TIHuJ

Konu ile ilgili rivayetler...

http://www.cansaati.org/cansaatiorgarsiv2002-2005 ...sp?id=3276

Çankırı ili,Orta ilçesi merkezi doğusunda ve ilçeye ait olan Sanı Yaylası denilen arazinin Kışla mevkiinin yakınında,yüksek bir tepede bulunan Paşa Sultan Türbesi adı altında bir yatır bulunmaktadır.

Kesin olarak kim olduğu belli olmadığı gibi,Türbe yakınında ve etrafında da hiçbir kitabesi mevcut değildir.Ancak,ilçe halkı ve civar köy halkları arasında yaygın olarak anlatıla gelen rivayetlere göre; Osmanlı Devleti Padişahı Yıldırım Beyazıt ile Timur İmparatorluğu arasında yapılan Ankara savaşında ve savaşın olduğu Çubuk ovasında,Osmanlı ordusundan yaralı olarak bu bölgeye kadar erişebilen ve bu yüksek tepede şehit düşen bir Osmanlı Paşası olduğu anlatılmaktadır.Yine aynı rivayetlerde,türbenin bulunduğu tepenin eteğindeki dere kenarında “Ağlar Kaya” denilen yerde,kayalar arasından çıkan suyun,bu Osmanlı paşasının kızının ağlaya ağlaya akıttığı gözyaşları olduğu söylenmektedir.

Türbe,üstü kapalı(çatılı) olmakla birlikte etrafında çakıl taşlarından gelişigüzel örülmüş bir duvar bulunmaktadır.Bu duvarın etrafında koyun ve sığır sürüleri üç kez dolaştırılır.Türbenin yanıbaşında bulunan kuyu suyundan da üzerlerine serpilirse,hayvanların salgın hastalıklardan kurtulacaklarına ve korunacaklarına ait yaygın bir inanç vardır.

Bölge halkı bu türbeye, Allah rızası için kurban kesmeye gelirler,türbenin etrafında genç erkekler silah atarlar,genç kızlar mani,türkü söylerler,eğlenirler.Pilavlar pişirilir,koyunlar kesilip kazanlarda pişirilir,su börekleri yapılarak misafirlerle birlikte yenilip içilir ve dua edilir.

Halaylar çekilir,oyunlar oynanır.Hoşmerim adı verilen bir çeşit tatlı yapılarak,misafirlere ikram edilir.

Her yıl yapılan bu şölen tarzındaki eğlenceler son yıllarda terk edilmeye başlanmıştır.

http://cankiriorta.reklam_link.com/pasa-sultan/540381

---

(+)

Türbenin yanındaki ev.

(+)

Türbeden görünüm.

(+)

(+)

Ağlar Kaya denilen mevki.

(+)

Paşa Sultan tepesinden manzara

(+)