Kayseri Gesi - Kayabağ Köyü

[Nur Ulusoy]

Bir Zamanlar Darsiyak

Darsiyak’ta 1924 Büyük Mübadele öncesi Türk, Rum ve Ermeniler aralarında hiçbir sorun olmadan dostça birlikte yaşarlarmış. Aralarında bir sorun olduğunda köyün ileri gelenlerinin yardımıyla sorunlarını çözerlermiş. Bir Türk, bir Rum veya bir ermeninin evine misafirliğe gittiğinde; eğer namaz vakti gelmişse önüne seccade ve tespih getirirler, ibadetini yapmasını sağlarlarmış. Ramazan ayında, açıktan bir şey yemez içmez, sanki Müslümanların yanında onlarda oruç tutarlarmış. Ramazan ayında Müslümanlara oruçlarını açmaları için kete, çörek, börek v.s. gibi ikramlarda bulunurlarmış. Türkler’de aynı şekilde onların kutsal günlerinde (Noel Yortusu gibi) onlara çeşitli ikramlarda bulunurlarmış. Kilise ve camiler birbirine çok yakın mesafelerde bulunurmuş. Rumlar Ortodoks, Ermeniler ise Katolik mezhebine mensupmuş.

Bu dostluk ve birliktelik 1915’te Ermeniler’in bir Türk kız çocuğunu ateşe atıp yakmalarıyla son bulmuş; sonrada 1924 Büyük Mübadele ile köyümüzdeki gayrimüslimlerin tamamı köyden göç etmiş.

Nur Ulusoy

Kaynak: Köyün yaşlıları ve bazı ileri gelenleri.

Bu arada şunu da belirteyim. Bazı Turizm ve Gezi dergilerinde veya tur organizasyonlarında köyümüzü Rum köyü olarak göstermektedirler Darsiyak köyü, Anadolu’nun 1071 de Türkler tarafından fethinden sonra hiçbir zaman bir Rum köyü olmamıştır. (Merak edenler Lord Kinros’un XVI. Yüzyılda Kayseri adlı kitabının Darsiyak’la ilgili bölümüne bakabilirler)
Darsiyak’ta geçmişte sadece Türk ırkından (Kayı boyundan) olan Müslümanlar yaşamıştır, günümüzde olduğu gibi.

[İhya Vural]

KAYABAĞ KÖYÜN'de MAHALLE VE MEVKİ İSİMLERİ.

Avlun,
Geben,
Aylın,
Taş Ocakları,
Karşıgeçe,
Güvercinlik Böğrü,
Hasbahçe,
Kötü Tepe,
Bayırbağları,
Öte Dere,
Hasanefengi,
Gümüşpınarı,
Karatepe,
Belasi,
Üzümlükler,
Kayalı Harman,
Setenönü,
Çalkan,
Maşatlık,
Yukarı Mahalle,
Yazılı Harman,
Cami Önü,
Göz (suyun kaynadığı yer),
Harman Bağları,
Gelin Böğrü,
Değirmen Deresi,
Dere Bahçeleri,
Göfotü,
Sürpağa,
Sarıkise.

Yukarı da saydığım yerler yerleşim ve kırsal yörelerin isimleridir. Kayabağ Köyü' nde her bölgenin ismi ve o ismin ayrı bir hikayesi vardır. Yöre halkı mağaraları dahi isimlendirerek, bölgelerin tanınıp daha kolay bulunmalarını sağlamıştır.

İhya VURAL.

[Ahmet BAYRAK]

Bu en iyi olan ve iyiyi yaşatmak için gerekli önlemleri almamız gerekiyor bakıyorsunuz bu köyü bizden daha iyi anlatan bir kişi NUR arkadaşımıza hayranım bu kadar bilgiyi nasıl köye gelmeden orada yaşamadan-tedarik edebiliyor halbuki bilenlerin yaşadıkları vede yazacak çok anıları olanalar var onların bu yöre ile ilgili anılarını yazmalarını İHYA VURAL eski F Bli dostum sağol o kuşluk içinde olan oyma resimleri çok iyi yakalamışsın sağol bu belger için bunları geleceğe taşımak gerekiyor selamlar pilav gününde buluşalım darsayak ta

[İhya Vural]

KAYABAĞ KÖYÜ (DARSİYAK) ESKİ EVLERİNİN ÖZELLİKLERİ.

Kayabağ Köyü' nün eski evlerinin genelin de hayat (avlu) dan girilen in (küçük veya büyük mağaralar) bulunur. Bu inler büyük, küçük bölümlerden oluşur. İlk bölümleri genellikle ahır olarak kullanılır. Küçük ve büyük baş hayvanlar bu ahırlarda beslenirdi. Yazları serin, kışları sıcak olan bu inler kayalardan oyularak büyük emekler sarfedilerek, insan gücü ile yapılmışlardır. İnlerin daha iç kısımlarına mevsimine göre yiyecekler konulur. Buraya konulan yiyecekler bozulmadan uzun süre bekler. Çömlek peyniri, kışın yenecek meyveler buralara konularak tazeliklerini uzun süre korurlardı.

Kayabağ köyü evlerinin en önemli özelliklerinden birisi de ''Tandır Evleri'' dir. Tandır evleri hayat içerisinde bir bölümde yapılabildiği gibi, oda içerisinde de olabilir. Oda içerisinde tandır bulunan odaların damında dumanı çekecek delikler olur, ekmek ve yemekler bu tandırlarda pişirilirdi. Eğer tandır oda içerisinde ise ateş gündüzden yakılır. Alevli ateşi bitip, dumanı çekilen tandır üzerine iskemle (dört ayaklı masa) konulur. Özel hazırlanmış büyük örtüler masa üzerine, odayı kaplayacak şekil de serilir di. Yataklar bu örtü altına yerleştirilerek, tandır evleri yatma yeri olarakta kullanılırdı.

Evler, kesme küçük ve büyük yonu taşlardan yapılır. Damları kalın ardıç direkler üzerine örtülen sal taşlarla kapatılır, bunlar üzerinede su akıtmayacak şekil de toprakla örtülürdü. Her evin damında toprağı sıkıştırması için bir adet dam yuvağı bulunurdu. Yakın zamana kadar kiremitli çatısı olan birkaç ev vardı.

[Venhar Vural]

KAYABAĞ (DARSİYAK) KÖYÜNÜN
TARİHİN DE YAŞADIĞI EN ACI OLAY.

Köyümüzün çocukları cepanelik çevresinden patlamamış bir adet top mermisi bulurlar. Mermi bir-buçukluk diye tabir edilen cinsten olup, tahrip gücü çok büyük olan bir patlayıcıdır.

Babamın, sesli ve görüntülü kayıtlarından dinlediklerimi sizlere aktarmaya çalışacağım. Bu yazının kaynağı da şu an elimiz de olan video kayıtlarıdır. Bu olayı anlatan Kayın Babam Mustafa Vural beş yıl önce Hakk' ın Rahmetine kavuşmuştur.

Babamın anlatımlarına göre; Babam top mermisini Esma' nın oğlu, Alemdar Ağanın kaynı Osman' ın elin de görür. Babam da çocuk yaşlarındadır (tahminen 11-12 yaşların da). Çocuk aklı ile Osman' ı uyarır. O maddenin tehlikeli bir kumbara (bomba) olabileceğini, bir yere gömmesinin gerektiğini söyler. Osman dinlemez. Babam olayı Hamit Ağaların İbrahim' e anlatır. İbrahimle birlikte Osman' ı bulurlar. Üçü birlikte top mermisini İbrahim' lere ait olan bahçeye bir çukur eşer ve mermiyi oraya gömerler.

Aradan uzun müddet geçer. Osman ibrahim' e;
- Mustafa mermiyi sakladığımız yeri gördü onu oradan çıkarıp içerisinde ki barutları alır. Ondan önce biz mermiyi çıkaralım. Diyerek İbrahim' i ikna eder. Birlikte mermiyi bulunduğu yerden çıkarırlar. Merminin çevresinde yiv-seti izlemesi için bakır bilezik varmış. Osman onu da çıkarabileceklerini söylemiş. Ellerine bir de keser alarak İbrahim' lerin evlerinin damına çıkmışlar.
İbrahim' le Osman mermi ile uğraşırken yanlarına, İbrahim' in kardeşi Halil ile birlikte Ali, Memiş, Yaşar ve onun da ismi Yaşar olan bir başka çocuk daha gelmiş. Toplam yedi (7) çocuk başlarına geleceklerden habersiz, onlara göre oyun olan tehlikeli serüvene kimisi keserle mermiye vurarak, kimisi de seyrederek katılmışlar. İçlerin de en güçlü olan Memiş mermiyi açamadıklarını görünce keseri kendi eline alıp top mermisine vurmuş. İşte o anda büyük bir patlama. Küçük bedenler param-parça. Acı büyük, acı tarifsiz. Köylümüz sesin geldiği yöne akın etmiş. Gördükleri karşısında şaşkınlar. Çığlılar, yakılan ağıtlar. Hangisine yanılsın. İbrahim' le, Halil kardeş, onlarla birlikte Osman, Memiş ve Ali akşam ezanına yetişememiş can vermişler. Ama iki Yaşar isimli çocuklar sağ. Birinin ayağı kasığından kopmuş, diğer Yaşar' ın ayağı bileğinden kopmuş. Neyin yapılmasının gerektiğini bilenler kapmış iki yaşarı, at arabaları ile aşırmışlar 23.Km. Uzaklıkta ki Kayseri' ye. İki Yaşar' da uzun tedavileri sonucun da kurtulmuş, uzun yıllar yaşamışlar. Babam, kurtulan Yaşar' lardan birinin nisan ayında annesi Şerife Hala ile birlikte yaylı arabayla gelişini anlatıyor.
Anlatırken:
-Yaşar' a tedavisi sırasında çok iyi bakılmış, yanakları al-al olmuştu.
Diyerek sözlerini tamamlıyor.

İkisi de yakın zamanlar da Hakk' ın Rahmetine kavuşmuşlar. Mekânları Cennet olsun, Nur için de yatsınlar.

Evet dostlar, anlatıldığı an Darsiyak' lıları olduğu gibi herkesi ağlatan bu hikaye beni de ağlattı. Darsiyak' lıların yaşadığı bu acı olayı Yüce Mevlam kimselere yaşatmasın.