Diyarbakır Müzeleri

9 yıl önce - Cum 02 May 2014, 15:09

Diyarbakır Müzeleri

DİYARBAKIR MÜZELERİ

Turizm değeri yapılan çalışmalarla katlanarak artan ve bölgesel bir turizm merkezi olan Mezopotamya’nın kalbi Diyarbakır’da ziyaret edilebilecek Müzeler ve Kültür Evlerini bu başlık altında rotasal olarak derleyelim.

Sur ilçemiz Dünyanın en büyük kalesi ile çevrelenmiş olup ilçede 30’dan fazla tarihi cami, 10’dan fazla tarihi kilise ve manastır, 1 sinagog, onlarca türbe ve sahabe kabri, birçok tarihi han, hamam, çeşme, medrese ve konak gibi sivil mimari örnekleriyle doludur. Süren kentsel dönüşüm çalışmalarının tamamlanmasıyla ülkenin en büyük açık hava müzesine dönüşecektir.

Sur ilçesi dışında da 33 medeniyetin izlerini bulunduran kentte Arkeoloji Müzesi, Gazi Mustafa Kemal’in Diyarbakır’da uzun süre yaşamış olması münasebetiyle konakladığı Gazi Köşkünün müzeleştirilmesi ve bir edebiyat kenti olan Diyarbakır’ın bağrından çıkan şair ve yazarların doğdukları, yaşadıkları yerlerde müzelerin kurulması nedeniyle kent bütünüyle Müze kente dönüşmüştür.

Diyarbakır kentinin kozmopolit yapısı da müze çeşitliliğini arttırmış, Mezopotamya halklarının, inanç ve kültürlerinin yansılatıldığı müzeler şekillenmiştir.

Akıl almaz işkencelere sahne olan Dünyanın en ünlü cezaevleri arasında yer alan Diyarbakır Cezaeviyse yeni cezaevinin yapılmasıyla Demokrasi ve İnsan Hakları Müzesi olarak işlevlendirilecek.
Müzecilik geçmişi asra dayanan Diyarbakır’da ilk müze 1934 yılında Ulu Cami külliyesinde yer alan Zinciriye Medresesinde açılmıştır.

Kentte ki mevcut müzeler ve açılması için çalışmaları süren müzeler özetle şöyledir.

1) Sur - Kent Müzesi ( Cemil Paşa Konağı)
Ali Paşa Mahallesi Köylü Sokakta bulunan konak Osmanlı valisi Ahmet Cemil Paşa tarafından inşa ettirilen yapı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesince Kent Müzesi olarak düzenlenip 2014 yılında faaliyete girmiştir.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=119369

2) Sur - Arkeoloji Müzesi
İç Kale Açık Hava Müzesi Projesi kapsamında restorasyonu yapılan Tarihi Adliye Binası proje tamamlandığında Yenişehir ilçesinde ki mevcut Arkeoloji Müzesinin taşınacağı yapıdır.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=40084

3) Yenişehir - Arkeoloji Müzesi
Yenişehir ilçesinde Dedeman Oteli civarında konumlanmış olan mevcut arkeoloji müzesi 1985 yılında faaliyete girmiştir.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=40975

4) Sur - Ahmed Arif Edebiyat Müze Kütüphanesi
Kültür ve Turizm bakanlığı tarafından 2011 yılı itibariyle Diyarbakırlı Şair Ahmed Arif adına ithaf edilen konak edebiyat müze kütüphanesi olarak işlevendirilmiş olup, büyük şair Ahmed Arif’in kişisel eşyaları da bu konakta sergilenmektedir.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=113714

5) Sur - Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi
Cahit Sıtkı Tarancı’nın doğup büyüdüğü Cami-i Kebir Mahallesi Tarancı Sokakta bulunan konak 1937 yılında Kültür bakanlığınca satın alınıp 1973 yılında şair adına düzenlenerek, kişisel eşyalarının sergilendiği bir müze evi olarak işlevlendirilmiştir.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=15339

6) Sur - Ziya Gökalp Müzesi
1808 yılında inşa edilen, 1876 yılında ise Ziya Gökalp’ın doğduğu bu konak 1956 yılında şairin adına düzenlenerek, kişisel eşyalarının sergilendiği bir müze evi olarak işlevlendirilmiştir.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=55097

7) Ergani - Sezai Karakoç Müzesi
Eski hükümet konağı olarak kullanılmış olan tarihi yapı 2013 yılında Erganili Şair Sezai Karakoç adına düzenlenmiş olup, şaire ait kişisel eşyaların yanı sıra ilçenin yazılı geçmişinden eserlerin sergilendiği ilçenin tek müzesidir.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=133018 ...mp;start=0

8) Sur - Modern Sanat Müzesi (Saint George Katolik Kilisesi)
Yapım tarihi bilinmeyen ancak 2. yy.da Nasturi Hıristiyanlarca kullanılan ve İç Kale Açık Hava Müzesi kapsamında onarılan tarihi kilise 2005 yılında modern sanat müzesi olarak işlevendirilmiş olup, çeşitli sergilere ev sahipliği yapmaktadır.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=20034

9) Sur – Ermeni Kültürü Müzesi ( Surp Giragos Ortodoks Kilisesi Patrikhanesi)

Kesin yapım tarihi bilinmeyen ancak ilk kez 1517 yılında yazılı kaynaklarda geçen Ortadoğu’nun en büyük Ermeni kilisesi olma özelliğine sahip Surp Giragos Kilisesinde Kent Müzesinin bir parçası olarak Diyarbakır’da yaşayan Ermenilerin geçmişine ait eserlerin sergileneceği bir alan oluşturulmaktadır.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=55244

10) Sur – Komutan Atatürk Müzesi
İç Kale Açık Hava Müzesi kapsamında onarılan tarihi yapı Komutan Atatürk Müzesi olarak işlevlendirilmiştir.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=114631

11) Sur – Atatürk Müzesi (Gazi Köşkü)
15.yy da inşa edilen tipik Akkoyunlu Mimarisi özelliklerini taşıyan Köşkte Gazi Mustafa Kemal’in konaklamıştır. Dicle Vadisinin incisi Seman Köşkü Diyarbakır Belediyesi tarafından Atatürk’e hediye edilip, günümüz de Atatürk’ün kişisel eşyalarının sergilendiği bir müzeye dönüştürülmüştür.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=44654

12) Sur – Esma Ocak Kültür Evi
Diyarbakırlı yazar Esma Ocak adına düzenlenen tarihi Diyarbakır evi çeşitli etnografik özelliklerin sergilendiği bir müze konumundadır.

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=113687

13) Demokrasi ve İnsan Hakları Müzesi (PROJE)
Akıl almaz işkencelere sahne olan Dünyanın en ünlü Cezaevlerinden Diyarbakır Cezaevinin yeni cezaevi inşa edilmesiyle beraber Demokrasi ve İnsan Hakları Müzesi olarak işlevlendirilmesi planlanmaktadır.

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=102876

14) Mezopotamya Kadın Müzesi (PROJE)
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi 2014-2019 Projeleri arasında yer alan Mezopotamya Kadın Müzesi çalışmaları henüz başlamamıştır.

Kaynak: http://www.diclehaber.com/1/1001/1/viewNews/388729

15) Sur – Ezidi Kültür Evi (PROJE)
Sur Belediyesi Tarafından Yeni Kapı sokakta yapılması planlanmaktadır.

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=128798

16) Sur – Alevi Kültür Evi (PROJE)
Sur Belediyesi Tarafından Yeni Kapı sokakta yapılması planlanmaktadır.

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=128798

17 ) Silvan - Atatürk Müze Evi

(Büyüt)

İlgili Başlık: http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=121967

Yukarıda ki müzelere ek olarak Zengin Diyarbakır Kültürünü yansıtacak olan Mutfak Müzesi, El Sanatları Müzesi, Oyuncak Müzesi, Fotoğraf Müzesi, Doğa ve Bilim Müzesi, Kutsal Emanetler Müzesi, Yazma Eserler Müzesi gibi Diyarbakır’ın sergi değerini arttıracak müzeler oluşturulmalıdır.

Ermeni, Ezidi ve Alevi Kültür Müzeleri gibi Kürt Kültürü Müzesi, Türk Kültürü Müzesi, Zaza Kültürü Müzesi, Süryani Kültürü Müzesi, İbrani Kültürü Müzesi, Dom Kültürü Müzesi, Rum Kültürü Müzesi, Keldani Kültürü Müzesi, Nasturi Kültürü Müzesi ve Arap Kültürü Müzeleri de oluşturulmalıdır.

Ahmed Arif, Cahit Sıtkı Tarancı, Ziya Gökalp ve Sezai Karakoç Müzeleri gibi kentin ve bölgenin diğer değerlerinden Süleyman Nazif, Orhan Asena, Naum Faik, El Cezeri, Mığırdiç Margosyan, Samuel Agop Uluçyan, Cegerxwın, Ahmet Kaya, Ali Gaffar Okkan, Ayşe Şan, Aram Tigran ve Mehmed Uzun gibi isimleri de yaşatacak Müzeler oluşturulabilir.

Kentsel dönüşümün sürdüğü Sur ilçesi böylesi müzeler için en güzel yer bence.

Diğer ilçelerimizdeyse Ergani’de Hilar(Çayönü)’da ki kazılarda çıkarılanların ilçede ki müzede veya oluşturulacak yeni arkeoloji müzesinde sergilenmesi gerekir, keza birçok kazı çalışmasının sürdüğü Bismil’de bir arkeopark oluşturularak çıkarılan eserlerin yerinde sergilenmesi sağlanmalı. Silvan İlçesinde ki Azizoğlu Konağı kent müzesi olarak değerlendirilmeli.