1 milyon Türkiye fotoğrafı
sayfa 1  |
 |
Barış23
10 yıl önce - Prş 23 May 2013, 09:35
Yemen Türküsü, Muş iline değil; Elazığa aittir!
Herkes Yemen Türküsünün Muş ilimize ait olduğunu söyler.Ancak Elazığlı Araştırmacı yazar Şemsettin TAŞBİLEK bu konuda araştırma yapmış ve bu Türkünün Elazığ ın HAS Türküsü olduğunu açıklamıştır.İşte Delilleri:
| Alıntı: |
Yemen Türküsü ve Elazığ
Şemsettin TAŞBİLEK
Elazığ-Harput’un Ünlü Türküsü, Muş’tan 8 Yıl Evvel Elazığ’ da Derlenerek Resmi Kayıtlara Geçirilmiştir.
Yemen Türküsü (Havada bulut yok), eski bir Harput Türküsü’dür.
Ezgi niteliği, makamı, seyri, güfte anlayışı ve teması bakımından tamamen bir Harput Müziği ürünü olduğu kabul edilmiş olan eser, eski sanatçı ve yazarların yayınlarında da güfte ve açıklama bilgileri verilmek suretiyle defalarca Elazığ Türküsü olarak anılmıştır.
Yemen Türküsü’nün Elazığ’a ait olduğuna dair resmi belge de mevcuttur.
TRT Türk Halk Müziği derleme kayıtlarına göre 1944 yılında Muzaffer Sarısözen tarafından Defçi Düriye Keskin’in kaynak kişiliğinde Muş’a yazılmış görünen türkü (Bir kere defçi kadınlar hep hareketli ve neşeli türküler yapmışlardır. Düğünlerde defçilik yapan Düriye Keskin’in bu tür ağır bir ağıt türküsünü repertuarına alıp, çalıp söyleyeceğini düşünmek pek inandırıcı gelmiyor. En uzak ihtimalle bir yerlerden duyup bir şekilde Muzaffer Sarısözen’e okumuş olduğunu kabul edelim ), buna rağmen uzmanların genel kabulüne göre uzun yıllardır Harput Türküsü olarak anılmaktadır.
Nitekim türkü; Resimli Ay Matbaası, İstanbul - 1936 basımı “Elaziz Halk Türküleri ve Oyunları” kitabında, hem de notalı olarak ve “Bu dağın ardında redif sesi var” ismi ile kayıtlıdır (Türkünün ilk orijinal metni budur. Yeni çıkmış bir türküye sonradan güfte eklemek normal bir durum olduğu için zamanla “Havada bulut yok” ismi oturmuştur).
Zamanın Elaziz Valisi Tevfik Gür başkanlığındaki Ferruh Arsunar, Sadi Günel ve Üstad Kaynak Kişi Hafız Osman Öge’nin içinde yer aldığı Elaziz Hakevi 1936 yılı Sanat Komitesi’ nce derlenen kitap elimizde mevcut olduğu gibi, İstanbul-Beyazıt Kütüphanesi’ nde de 47950 / 5 kayıt no ile hizmete açıktır.
Görüldüğü gibi Yemen Türküsü (Havada bulut yok) , Muş’dan 8 yıl evvel Elaziz Valiliği’nin resmi kitabında Elaziz Türküsü olarak ve notası ile beraber derlenip yayınlanmıştır.
Bu eski derleme güftesinde “Burası Muş’tur” terimi geçmektedir. Fakat 1905 yılı şartlarında Yemen’in başkenti Sane ile Taiz şehirleri arasında Osmanlı askerinin savaştığı dağlık kale bölgesinin adının sadece dilden dile söylenti ile duyulabildiği dikkate alınırsa, Huş’un Muş olarak veya Muş’un Huş olarak algılanması normaldir. Gerçi son yıllarda yapılan araştırmalar, o mevki asıl isminin “Huş”olduğunu işaret etmektedir.
Sonunda Huş’da olsa Muş’da olsa türkü, her yönüyle bir Harput Türküsü’dür.
Ezginin ağırbaşlı yapısının, makamının; güfte, seyir ve diğer müzikal özelliklerinin de tamamen Harput Müziği'nin sistematiği dairesinde olduğunu evvelce ifade etmiştik. Örneğin Elazığ icrasıyla doldurulmuş bantlardaki Yemen Türküsü ile, Telgrafçı Akif Türküsü (Hüseynik’ten çıktım) ve diğer birçok Elazığ ezgisini bir fasıl anlayışıyla dinlediğinizde oluşan iklim, Yemen Türküsü'nün güzel bir Harput Türküsü olduğu hissiyatını hemen size farkettirir.
Nitekim 1961 yılında yayınlanan " Harput Yollarında-Cilt III " kitabında da türkü uzun uzun anlatılmış ve kitabın yazarı İshak Sunguroğlu, Muş’un Yemen’de bir mevki adı olduğunu oralarda görev yapmış subaylardan sonradan öğrendiğini anlatmıştır.
Fikret Memişoğlu’nun 1962 yılı yayını "Harput Ahengi" kitabında da türkünün çeşitli güftelerine ve çıkış şekline değinilmiştir… Harput'da 1905 yılında Redif Kışlası vardır. Ezgi, Harput Redif Kışlası’ndan Yemen’e uğurlanan Osmanlı Askeri için Elazığ Halkı tarafından yakılmıştır…Elazığ’daki kışlalardan birine halen dahi redif kışlası denildiğini de hatırlatmaktadır Fikret Memişoğlu…
“Yemen” konusu, Harput Müzik Kültürü içerisinde belli bir tutarlılıkla yer almaktadır. Örneğin Harput'da “Yemen” konusunun işlendiği ikinci bir ezgi de, ünlü Harput Mayası'dır. Harput Mayası'nın en güzel güftelerinden biri “ Yemen” üzerine çıkmıştır ve şöyledir;
“Gider oldum tedarikim görüldü,
Gitme deyin yar boynuma sarıldı,
Bizim kısmet Yemen ele verildi,
Git yiğidim sağlık ilen gelesin.”…
Gördüğünüz gibi olay bir bütündür.
Harput Müzik Kültürü, her konuda olduğu gibi Yemen Türküsü konusunda da kendi içinde tutarlılık arz eden donanımlara sahiptir.
TRT kayıtlarına değinecek olursak; TRT’nin eski derleme kayıtlarında birçok yanlışlıklar yapıldığını bilmeyen yoktur. Rahmetli Muzaffer Sarısözen’in 1944 yılında Muş’ da bir kadın defçiden dinleyerek, türküyü Muş türküsü olarak tespit etmiş olması bağlayıcı bir tespit değildir. Üstelik Muzaffer Sarısözen ve diğer derleyiciler; “Tevekte üzüm kara” , “Fincanı taştan oyarlar” “Zeynebim”, “Büyük cevizin dibi” vs. gibi diğer bazı Elazığ Türküleri’ni de bazı komşu illerin repertuarına derlemiştir. Yani o yılların imkanı ile hangi şehirde kim ne okumuş ise (teyit imkanı da kısıtlı olduğu için ), o türküyü o şehire maletmişlerdir..
Bu nedenle yapılan hatalar hoş da görülebilir, ancak kabul edilemez.
Sonuçta bu türkü öz Harput Türküsü'dür ve artık Türk Milleti'ne mal olmuştur.
Türkü’nün güftesi ve kimlik bilgileri şöyledir;
HAVADA BULUT YOK BU NE DUMANDIR
(YEMEN TÜRKÜSÜ)
Yöre : Elazığ
Kaynak : Hafız Osman Öge / Sadi Günel / Ferruh Arsunar
Derleyenler : Elazığ Halkevi 1936 / İ.Sunguroğlu/ F.Memişoğlu /Ş.Taşbilek
Makam : Hüseyni
Usûl : 10/8-Curcuna
Havada bulut yok bu ne dumandır
Mahlede ölüm yok bu ne şivandır
Şu Yemen elleri ne de yamandır
Ano Yemen’dir, gülü çimendir, giden gelmiyor, acep nedendir
Burası Huş’tur, yolu yokuştur, giden gelmiyor, acep ne iştir
Kışlanın önünde redif sesi var
Bakın çantasına acep nesi var
Bir çift kundurası bir de fesi var
Eli Yemen’dir, gülü çimendir, giden gelmiyor, acep nedendir
Burası Huş’tur, yolu yokuştur, giden gelmiyor, acep ne iştir
Kışlanın önünde sıra söğütler
Zabıtlar oturmuş (Yüzbaşı binbaşı) asker öğütler
Yemen’e gidenler babayiğitler
Kışlanın önünde bir sürü kazlar
Yüreğim yanıyor ciğerim sızlar
Yemen’e gidene ağlıyor kızlar
Kışlanın önünü duman bağladı
Analar babalar yürek dağladı
Yemen’e gidene herkes ağladı
Kışlanın önünde bir binek taşı
Çekin kıratımı binsin binbaşı
Sefere gidenler çavuş onbaşı
Kışlanın önünde bir kırık testi
Askerin üstüne sam yeli esti
Yavuklu güzeller ümidi kesti (Yavuklu: Sözlü,nişanlı)
Not: Huş (veya Muş) ; Yemen’in başkenti Sane ile Taiz şehirleri arasında Osmanlı askerinin savaştığı, içinde kale de bulunan bir bölgedir.
Kamu oyunun bilgisine arz olunur.
Yük.Müh.Şemsettin TAŞBİLEK,
Araştırmacı-Sanatçı.,
“Elazığ-Harput Havaları” kitabının yazarı (Elazığ Belediyesi Kültür Yayını-2009).
|
|
|
Alper 34
10 yıl önce - Prş 23 May 2013, 09:53
"Yemen türküsü" olarak bilinen şey Osmanlı döneminde Yemen'e asker olarak gidipte dönmeyenler için yazılmış bir ağıttan başka bir şey değildir.
|
|
Barış23
10 yıl önce - Prş 23 May 2013, 10:06
Alper Bey yukarıdaki araştırma yazısını okumadığınız belli oluyor.Lütfen okurmusunuz.Kaldıki sizin bu konuda araştırmanızmı olmuş?merak ediyorum doğrusu?..İddianızı neye dayanarak dillendiriyorsunuz?
|
|
Barış23
10 yıl önce - Prş 23 May 2013, 10:08
Bu türkü nün Elazığ Türküsü olduğu gün gibi aşikar...Alpaslan Kardeşiminde konu hakkında bir araştırması olmuş.İşte o Yazı:
| Alıntı: |
Türkiyenin nadide Türkü divanını oluşturan ''Elazığ Türküleri'' başlığının şimdiye kadar açılmaması beni üzdü. Bu münasebetle bu başlığımızda açıldı.
Elazığ türküleri güzelliğinden ötürü bir çok ulusal dizilerde fon müziği olarak kullanılmaktadır...
İlk olarak yine aslen Muş değil Elazığ türküsü olan ''Burası Huştur(Muştur)''un hikayesini anlatayım...
Yemen Türküsü, Yemen'de şehit olan Türk askerleri için yakılmış bir ağıttır. O zamanki vatan topraklarına dahil olan Yemen'de emperyalist işgalcı güçlere karşı savaşan askerlerin çoğunlukla geri dönememesi üzerine söylenmiştir. "Burası ...'tur, yolu yokuştur." kısmında geçen şehrin ne olduğu hala tartışma konusudur.
Aslen Elazığ yöresine ait olan türkü, Fikret Memişoğlu ve Hafız Osman Öge tarafından derlenmiştir. Elazığ evvela 4. Ordu, sonra da Kolordu merkezi olduğu için, en çok asker, Harput çevresinden gönderilmiş, hatta “redifler” bile sevk edilmiştir. "Redif Birlikleri” Elazığ'da olduğundan ötürü bugün de Elazığ 8. Kolordu Komutanlığındaki askeri binalardan birine hala “Redif kışlası” denir.
Kimilerince nakaratının "Burası Muş'tur, yolu yokuştur." şeklinde, kimilerince "Burası Huş'tur, yolu yokuştur." şeklinde, kimilerince de "Bura Muş'tur, yolu yokuştur." şeklinde olduğu iddia edilmektedir. Fakat yapılan araştırmalar türkünün sözlerinin aslında “Burası Huş’tur" olduğuna ilişkin söylentilerin asılsız olduğunu ortaya koymuştur
|
|
|
Karani Eseroğlu
10 yıl önce - Prş 23 May 2013, 10:37
Halka malolmuş kişiliklerin veya kültürel değerlerin değişik yörelerce sahiplendiklerini sık sık görmekteyiz.
Bu bence o kadar da önemli olmayıp, yöreler arası çekişme malzemesi yapmamak gerekir.
Çünkü hangi yöreye ait olurlarsa olsunlar, sonuçta bizim ortak değerlerimizdir.
"Havada bulut yok" veya diğer bilinen ismiyle "Yemen türküsü" de bunlardan biridir.
Şu kaynağa göre Muş ve Elazığ dışında ki yöreler bile sahiplenmiş. 
http://www.turkudostlari.net/searching.asp
| Alıntı: |
Yemen Türküsü 01
Düriye Keskin
Muş
Yemen Türküsü 02
Düriye Keskin
Muş
Yemen Türküsü 03
Fikret Memişoğlu
Elazığ
Yemen Türküsü 04
Hafız Osman Öge
Elazığ
Yemen Türküsü 05
Şevket Beysanoğlu
Diyarbakır
Yemen Türküsü 06
Bilinmiyor
Bilinmiyor
Yemen Türküsü 07
Cahit Öztelli
Bilinmiyor
Yemen Türküsü 08
Mahmut Güzelgöz
Urfa
Yemen Türküsü 09
Enver Demirbağ
Elazığ
Yemen Türküsü 10
Niğdeli Ahmet
Niğde
|
Ayrıca şurada çok daha detaylı bir inceleme yazısı var:
http://www.turkuler.com/yazi/havadabulut.asp
Halk müziğiyle bir nebze de olsa ilgisi olan biri olarak paylaşmak istedim. 
|
|
Emrah23
10 yıl önce - Prş 23 May 2013, 14:23
Elazığ türküleri başlığındada paylaşmıştım burdada benzer şeyleri yazmak durumundayım. Öncelikle Harput musikisi gibi kendine has 8 makamı bulunan, yüzlerce eserden meydana gelen, müzik camiasınca Türkiyede kabul gören bi kültür birikimimiz hazinemiz varken başka yörelerden amiyane tabirle türkü aşıracak halimiz yok Muş ilimizlede herhangi bi problemimiz yok Elazığda hatırı sayılır nüfusları mevcuttur. Gelelim türkü meselesine; türkünün sözlerine söylenişine bakarsak Elazığ şivesiyle ne kadar benzerlik gösterdiği görülecektir. Türküde geçen 'ANO' sözünü çoğu insan anne olarak algılarak ancak ano Elazığ şivesinde 'ora ' anlamına gelmektedir. Ano Yemendir= ora Yemendir. Mesela nerdeydin sorusuna biryeri göstererek an ordaydım diye cevap verilir. Türküde geçen Redif Kışları Osmanlı döneminde asker kabul merkezi olarak adlandırılan büyük ölçüde gönüllü askerlerin toplandığı merkezdir ve bugün Harputa çıkarken bulunan KTM Doğu Anadolu Bölgesi Kabul ve Toplama Merkezi olarak hizmet veren mekan Osmanlı zamanındada aynı işlevi görüyormuş ve nitekim hemen bitişiğinde tarihi askeri idadi mevcuttur. Türküde geçen Burası Muştur yolu yokuştur giden gelmiyor acep ne iştir dizelerinin burası Huştur şeklinde olduğunuda şöyle açıklayabiliriz. Osmanlı askerleri Yemene gittiklerinde şuanda başkent olan Sana ya ulaşmak için bugün adı HUS olarak geçen mevkiden geçmeleri gerekiyor ve burası sarp kayalıkların olduğu çok yüksek rakımlı bi yer ve Yemenli isyancılar tabiri caizse keçi gibi tırmandıkları dağlardan askerlerimizin üzerlerine her türlü madde ile saldırarak büyük zaiyatlar verdiriyorlar ve çölün öldürücü sıcağını geçebilen askerlerimizde buralarda şehit düşüyor. Onun için türküde burası Huştur yolu yokuştur giden gelmiyor acep ne iştir diye anlatılıyor. Yemen belgeselini izleyenler bu bilgileri ordada bulabilir. Böyle elim bir olayın anlatıldığı bu türkü bizim iddiamıza göre Elazığ yöremize aittir ancak herşeyden önce Ülkemizin ortak acısıdır.
|
|
Ertan Akyüz
10 yıl önce - Prş 23 May 2013, 14:27
Aslında şu sorulması lazım Yemen Türküsü mü yoksa Muş Türküsü mü diye?
1.cisi"Burası Muştur yolu yokuştur giden gelmiyor acep ne iştir..."
2.cisi"Ato yemendir gülü çemendir..."
Hangisi doğru?
|
|
Barış23
10 yıl önce - Prş 23 May 2013, 20:17
Ertan AKYÜZ ''Burası HUŞTUR'' DOĞRU OLANIDIR.HUŞ Köyü Elazığ merkeze bağlı bir köydür...Kaldıki bugün muş un yerel türkülerinde kürtçe ve azerice türküler ağırlıklıdır.
Ayrıca şarkıda ''YOLU YOKUŞTUR'' kelimesi geçiyor.
Tüm wow üyeleri bilsinki Muş Şehri Dümdüz bir ovada kurulmuştur..Muş ovasında yokuş ne arar???
|
|
63kadir63
10 yıl önce - Prş 23 May 2013, 20:39
Benim bi bilgim yok ama bana Muş gibi geliyor çünkü sözlerde Muşun adı geçiyor .
|
|
Boran
10 yıl önce - Prş 23 May 2013, 20:43
Bazı değerler vardır ki onları şu ilin şu yörenin diye parçalamak o değere zarar vermekten başka bir şeye yaramaz.Bu türkü Elazığ yöresine ait olunca burada ki üyeler Elazığ'a çok daha fazla değer verecek diye bir şey yok.Bırakın bu değerler tüm ülkenin olsun.
Şehir milliyetçiliği bazen çığrından çıkar bir hale varıyor.Bu yüzdendir ki ben ve bir çok üye Elazığ,Malatya ve Gaziantep gibi illerin başlıklarına dahi tıklamıyor.
|
|
| sayfa 1 |
ANA SAYFA -> HABERLER ve SOHBET
|
