Merhaba Kerem
Troleybüs şebekesi 600 V doğru akımla çalışır, bazı yeni sistemlerde 750 Volt DC olabilir.
Modern troleybüslerde son derece gelişmiş güç kontrol sistemleri vardır. Modern troleybüslerin çoğunda AC ( alternatif akım) motorlar vardır ve havai hattan çekilen doğru akım araç üzerinde inverter denen bir cihazla AC yapılır ve öyle kullanılır. Troleybüsler az sayıda üretildiği için çok pahalıdır. 12 metre standard bir Solaris marka troleybüs 400,000 Euro , körüklü ise yaklaşık 500,000 Euro civarında. Pek yaygın olmamasının nedeni elektrik hatlarının ilk kurulum maliyeti olduğu kadar araçların da pahalı olmasıdır. 1950'li yıllarda ise troleybüs ve dizel otobüs maliyetleri hemen hemen ayni idi.
600 V elektriği sabit tutabilmek için şebeke üzerinde 2-3 km mesafede bir voltaj dengeleyici istasyonlar kurulması zorunludur. Bu istasyonlar yeterli sıklıkta kurulmazsa
araçların yoğun olarak bulunduğu bölgelerde voltaj düşer ve araçlar performans kaybeder.
Troleybüs ve diğer elektrikli ulaşım sistemlerinin verimli işletilebilmesi için dakiklik ve araçların konvoy oluşturmaması oldukça önem kazanır. Voltajın normal olduğu zamanlarda ki hep böyle olması gerekir, troleybüsün hızlanmasının yanına hiçbir otobüs yaklaşamaz.
Benim diğer forumlarda duyduğum kadarıyla Amerikada bazı troleybüs şöförlerinin kırmızı ışıkta otomobillerle kalkışta yarışabildiği söyleniyor ama tabii herşey 70 km/saat hıza ulaşana kadar. Bunun üzerindeki hızlar elektrik telleri için riskli olur.
Yukarıda anlattığım gibi bir troleybüs şebekesi kurulurken elektrik sisteminin kaç araca göre yapılacağının önceden belirlenmesi gerekir. Keyfi olarak bir hat üzerinde araç sayısını artırmak mümkün değildir.
SEMİH ABİ AÇIKLAMA İÇİN TEŞEKKÜR;
Abi bayağı bi bilgi sahibi oldum şimdi demekki sıfırdan bu sistemi kurmak türkiye için imkansız gibi birşey eğer zamanında bu teşkilat tamamen yokedilmeseydi şimdi revize ede ede ilerleyebilirdi bu kadar masrafı olmazdı ama şimdi bu sistem istanbul için imkansız peki abi bu araçlar normal otobus gibi gazı freni witesi war dimi yani normal araçların yakıt sistemi değişik geriye kalan herşey aynı bide bunlar bu kadar pahalı olmasının yanında ötekilerle ömür farkı varmı mesela mazotlular 30 sene bunlar 60 sene gider gibi eğer yoksa pek bi esprisi yok bunların maliyetler 3 aşağı 5 yukarı aynıya gelio tek fark bunlar teller görüntü kirliliği yapıyor onların mazotlar hava kirliliği yapıyor neyse tekrar teşekkür
SAYGILAR;
Merhabalar
Ben troleybüs konusunu Kanada ve Amerika merkezli bir gruptan takip ediyorum
yaklaşık 150 üyesi var içlerinde aktif olarak troleybüs kullanan kişilerde var. Verdiğim bilgiler onlardan öğrendiğim şeyler yani referans vermek amacıyla bunu yazıyorum.
Genel olarak kabul edilen bir konu , dizel otobüsün kullanım ömrü 10-15 yıl ,troleybüslerin
ekonomik kullanım ömrü ise 20-25 yıl olarak veriliyor. Araçların kaportasının aynı olduğunu
düşünürsek bu fark temelde eletrik motorlarının çok basit yapıda , tamiri kolay ve kolay bozulmayan cihazlar olmasından kaynaklanıyor. Troleybüslerin fren sistemleride oldukça farklı. Dinamik fren denen elektrik motorunun jeneratör olarak ters çalıştırılması ile çok güvenli bir frenleme yapmak mümkün bu nedenle troleybüslerin mekanik fren sistemleri çok daha az aşınıyor , frenlemenin büyük bölümü dinamik olarak gerçekleştiğinden dolayı.
Ayrıca troleybüsler tek viteslidir yani mekanik şanzıman yoktur sadece tek oranlı bir diferansiyel mevcuttur ,buda ayrıca basitlik getiren bir unsur. İsviçrede imal edilen troleybüsler ise çok dayanıklı bir kaportaya sahip , geçenlerde Cenevrede 1975 model troleybüsler emekliye ayrıldı ama araçların durumu oldukça iyiydi.
Bu işin ilk yatırım maliyeti olduğu ve işletme ve bakımının özenli yapılması gerektiği doğrudur ama hayatı ve çevreyi güzelleştirmek için bu maliyetlere katlanılabilir diye düşünüyorum. Birde unutmadan ilave edeyim elektrikli araçların kilometre başına harcadıkları enerji dizelin yarısı kadardır ama mazot nispeten ucuz ve elektrilk ise pahalı olduğu için bu avantaj pek gözlemlenemiyor fakat son 1 senede petrolün 70 dolara dayandığınıda unutmamak lazım.
Birde hep söylenen esneklik konusuna gelince bu araçlar güçlü aküler yada ufak bir dizel jeneratör yardımıyla ( çoğu modern troleybüste 100 bg civarında dizel jeneraör var )
gerektiği zaman elektrik hattından bağımsız olarak hareket edebilir. Bizde ise eskiden Galata Köprüsü ve Unkapanı köprüsü üzerinde park etmiş konvoylar oluşurdu elektrik kesildiği zamanlar.
Benim savuduğum görüş bu konuda yerli sanayinin gelişmesi yoksa kimse 500,000 Euro fiyata Avrupadan troleybüs almaz.
Hernekadar İstanbul ile ilgili olmasada dünyadaki gelişmeleri izlemek isteyen arkadaşlarımız için bazı linkleri buradan vermek istiyorum.
www.tbus.org.uk , Londra için çok ciddi bir lobi yaptı bu site ama henüz bir şey yok.
www.trolleymotion.com , Salzburg'daki sistem ile ilgili , Almanca.
http://web.deu.edu.tr/berent/trolleybus/ , Orhan Berent'in İzmir troleybüsleri ile ilgili çok güzel bir web sitesi.
http://www.vcn.bc.ca/t2000bc/learning/etb/ çok bilgilendirici bir site.
İstanbul troleybüs şebekesinin kurulmasına fiilen başlanmıştır. İlk hattın tesis edileceği; “Topkapı-Beyazıd-Eminönü” güzergâhında çalışılarak, direk yerleri ve diğer teknik teferruat tespit edilmiştir. İtalya’dan Ansaldo firmasına 104 adet ısmarlanan troleybüslerin ilk 10 adetlik partisi Temmuz ayı sonunda şehrimize gelecektir. Beheri 26 bin dolar olan troleybüsler 80 kişiliktir.
HATLAR
Troleybüs hatlarının güzergâh olarak taksimatları da şöyledir; “Topkapı-Beyazıd-Eminönü”, “Edirnekapı-Beyazıd-Eminönü”, “Yenikapı-Unkapanı-Taksim”, “Unkapanı-Eminönü”, “Karaköy-Azapkapı”, “Karaköy-Bebek-Yeniköy”, “Dolmabahçe-Taksim”, “Taksim-Şişli-Levend”, “Beşiktaş-Zincirlikuyu-Levend”
50 kilometre tutan bütün hatlar, 1961 Mart’ında hizmete girmiş olacaktır. 5 kuvvet merkezi inşa edilecektir. Bu merkezler; Topkapı ve civarı, Şişli ve civarı, Sultanahmed ve civarı, Zincirlikuyu ve civarı, Bebek ve civarı için tevdi edilecektir.
Benim bildiğim Ansaldo'lar 100 taneydi, bir de "Tosun" hepsi 101 idi, acaba 4 tanesi ne oldu?
Evet Kemal Bey... Hürriyet Gazetesi'nin haberine göre, ilk olarak 104 araç plânlanıyor. Ardından bu rakam 100'e düşürülüyor. Tosun ise, 1968'de filoya katılıyor ve toplam; 101 troleybüse ulaşılıyor.
Bence bu 4 rakamlık küsurat, ödeme esnasındaki bir toplamdan üremiş olabilir. 104 X 26.000 USD = 2.704.000 USD'ye karşılık geliyor (İki milyon yediyüzbin dolar). Belki araç temini için ayrılan bütçe buydu ve 104'e tekabül etmekteydi. Ya da, bir önceki sayfada verilen güzergâhlarda belirlenen hatlara yönelik fizibilite çalışmaları sırasında => "servis ihtiyacı duyulan tahmini araç + %-yedek rakamı" buna eşit çıkıyordu. Sonradan yuvarlak bir rakama indirildi.
