İstanbul İETT Otobüsleri - Tarihçe, Nostalji ve Hatıralar (İETT Buses, History and Nostalgia)

[sazanhayko]

Üsküdar'dan karşıya geçtik, Eminönü'ye geldik, henüz hem Leyland'lar hem de yerli Bussing'ler fazla eskimemişken bir misafirimizin kamerasına yakalanmışlar, günümüzde de Facebok'a kadar geldi:


(+)

Bir Mercedes de Boğaziçi peronlarında sefere girmekte, Leyland'lar büyük ihtimâl ringlerden gelmekte ve Sirkeci yönündeler, Suriçi peronlarında da bir başka Bussing büyük ihtimâl yolcu almakta.
Bir kırmızı otobüs de Leyland'ların arkasında var ama onu arkadan hangisine benzetemediğimi çözemedim.

Bu resmin bir özelliği daha var ki arka planda hem Suadiye hem de Maltepe vapurları ikisi birlikte aynı kareye girmişler.

[guras]

İETT filosuna ilk katılan Skoda Otobüsler için hazırlanmış bir kolaj...






Araçlar ile alakalı Sayın Akın Kurtoğlu'nun daha önce forumda yazmış olduğu bilgiler şu şekildedir:
Skoda RO-706 model İETT otobüsleri 1956 yılında Çekoslovakya'dan ithal edildiler. Toplam 300 adet alınması plânlanan Skoda'ların 100 otobüslük ilk partisi, diğer 200 otobüsten farklı olarak, son camları çeyrek daire formunda dizayn edilmişlerdi. Aslında İETT, Skoda'lardan 100 adet alıp, aynı yıl içinde 200 Mercedes otobüslük bir alım düşündüyse de, sonradan karar değiştirildi ve ikinci partinin de Skoda'lardan olmasına karar verildi. Alımı yapılan 100 adet Skoda'nın dış cepheleri, boydan boya parlak beyaz bir şeritle çevrelenecek şekilde boyandı.
Skodalar'ın filoya katılması sonrasında rahatlayan İdare, Scania-Vabis otobüslerini peyderpey hatlardan çekmeye başladı. İstanbul genelinde yeni hatlar açma hamlesi başlatıldı. Arkada ve ortada kapısı olan Skoda-RO'ların ön tarafında, şoför mahallinin yanında bir de motor çıkıntısı mevcuttu. Alımın devamı olan 200 otobüsün de getirilmesiyle, ilk parti Skodalar ağırlıklı olarak Anadolu yakasına kaydırıldılar ve Leyland otobüsler alınana kadar da burada hizmet vermeye devam ettiler. 1970 yılında tamamen hizmetten çekildiler.

[sazanhayko]

Ben bu Skoda otobüslerin koltuk dizilimini forumdan okuyunca günümüzün minibüslerine çok benzetiyorum, çünkü günümüzdeki minibüslerin aynı rahmetli Skoda'lar gibi bir koltuk düzeni var.
Üstelik minibüste ön koltukta oturabilmenin zevki paha biçilemez, özellikle de Kadıköy'den Kartal'a kadar uzun bir yolunuz varsa gerçekten çok güzel bir duygu.

Şimdi Skoda'lardan söz açılmışken birkaç Skoda ve Bussing'in Yusufpaşa civarında bir resmi geldi:


(+)

Henüz Aksaray Meydanı gerçekten meydanken, Skoda'nın biri Topkapı yönünde, bir diğeri Ulubatlı yönünde, Bussing'ler Eminönü veya Taksim yönünde, başka bir Skoda Beyazıt'tan aşağı iniyor, Unkapanı yönünde de tam olarak görünmese dâhi bir troleybüs var.
Resim Facebok'tan alıntıdır.

[wedatben28]

Gasoille-White
Amerikan malı bu otobüsler ithalat sınırlamasının aşılması ile Scania Vabis'ler ile aynı yıl, yani 1943'te 15 adet olarak alındı.


Renault Scemia
İstanbul'da toplu taşıma için kullanılan ilk otobüsler Renault marka Scemia model tahta kasalı ve uzun burunlu otobüslerdi. Bu otobüsler 1927 yılında hizmete girdiler ve sadece 4 adet mevcuttu.


Scania Vabis
Aslen bir kamyon olan İsveç malı bu araçlardan 15 tane satın alındı ve İETT atölyelerinde kasaları çıkarılıp, yolcuların binebilmesi için şasesine kabin inşa edildi.



Büssing 5500/6000 TU.10
Almanya'dan ithal edilen Bussing'ler tam 100 adetti ve 1951-52 yıllarında hizmete girmişti.


Scania Vabis B41
İstanbul burunsuz otobüs ile ilk kez Scania Vabis B41 ile tanıştı. İsveç malı bu otobüsler o ana kadar alınmış en konforlu otobüslerdi. Ancak bir kusurları vardı: İETT sağdan direksiyonlu modellerden alabilmişti. Bu da trafikte sorunlara sebep oluyordu.


Twin Coach
1946 yılında Amerikan malı Twin Coach'lardan tam 8 tane alındı. Yolculuk konforu gittikçe artıyordu.


galeri devamı da var...

http://www.sabah.com.tr/galeri/otomobil/gecmisten ...tt-otobusu

[sazanhayko]

Bussing'lerin ithâl edildiği dönemlerde Almanya'dan Türkiye'ye gönderilirken veya İstanbul Garı'na geldikten sonra vagonun üzerindeyken:



Resim Facebok'tan alıntı ve sanırım ilk kez yayınlanıyor.

[SERDAR OZAN]

Demekki 50 li ve 60 lı yıllarda İETT' ye alınan otobüslere filo numaraları daha fabrikadayken yazılıyormuş. Aynı şey Leylandlar'da olmuş. Onlar'da fabrikalarından filo numarası yazılı olarak teslim alınmışlar. Ancak Leylandların fabrikada vurulan siyah puntolu filo numaraları İstanbul'a gelince beğenilmemiş herhalde ki burada beyaz puntolu numaralara çevrilmişler.

[sazanhayko]

Gerçekten de ilginç, çünkü daha sipariş edildiği zaman şartnamede bu maddeyi de ekliyorlarmış demek ki zamanın yöneticileri.
Bu kez de o Bussing'lerin seferdeyken bir resmi, Tepebaşı civarlarındayken havadan tavanı görünüyor:



Bu arada eklemem gerek, Sabah gazetesi bence biraz resimlerken İett otobüsleriyle başka otobüsleri birbirine karıştırmış.

[sazanhayko]

Eminönü Meydanından Karaköy Cihetine Bakış, 1967


(+)

Görüntüdeki Bussing Unkapanı yönüne gitmekte.

[guras]

Eminönü... Muhteşem bir diziliş... Çerçevede troleybüs olması Man olmamasını dikkate alırsak 1980'lerin başları diyebiliriz. Muhtemelen böyle güzel bir kare belki bu, belki kardeş başlıklardan birinde tartışılmış ve tam tarih hükme bağlanmıştır...




(+)

[sazanhayko]

Çok güzel bir resim ve çok da güzel yakalanmış bir kare, İstanbul'un efsahane otobüsleri bir arada ve başını gösteren bir troleybüsten başka ağa yok.
Resmin tarihi 1980 ilâ 1983 arası, ama 1983'e daha yakın, çünkü en başta duran 1722 filo kodlu İkarus'un plakası henüz takılmamış. Ama diğer solo İkarus'larda plaka takılmış mı tam göremedim.
Aralıklı tarih yazmamın sebebi ilk nesil İkarus'ların plakaları 1983'te takılmaya başladı, 80 adet olan dört kapılılar da zamanın hükümetinin İett'den alıp üç kapılı 50 körüklü ve 35 soloyu Ankara'ya, 50 soloyu da Adana'ya yollayınca İett'nin açığını kapatmak için 1980'de ek ihâle ile alındı.

Troleybüsler de 1984'te kalktı, bu durumda troleybüsler solo Man'ları gördü diyebiliriz, ama Man'ların körüklülerini görmediler.
Leyland'lar ise 1992'de bu ilk nesil İkarus'larla beraber seferden kalktı.