İstanbul İETT Otobüsleri - Tarihçe, Nostalji ve Hatıralar (İETT Buses, History and Nostalgia)

[Akın Kurtoğlu]

Aynı zamanda 1980 yazından da evvel... Çünkü köprüüstünde 5 ve 6 numaralı iskeleler aktif... Zaten 1980 Ekim'i ile 1981 Haziran'ı arasında İETT tüm Mercedes-0321 ve Büssing-6500'lerini ıskat ediyor. Ve de 1979-80 senelerinde köprüüstü iskeleleri bu derece aktif kullanılmıyorlar. En azından iskele üstü reklâmları kalkmış oluyor o yıllarda... Burada ise reklâmlar yerliyerinde...

Ayrıca kadraja hiç Murat-131 girmemiş olması da, dikkat edilmesi gereken bir nokta. 1977'de çıkan Murat-131'ler, kısa sürede tüm İstanbul'a yayılmışlardı. Resimdeki 200'den fazla otomobilin içinde muhakkak birkaç tane olmaları gerekirdi... 1977 ve daha geriye çekebiliyoruz galiba... Bir Anadol pikap var araçların arasında. İlk hangi yıl çıkmıştı bu pikaplar? Hatırlayan var mı?

Saat: 10-11 arası... Gölgeler Şişhane-Okmeydanı istikametine 1:2 boyutunda düşmüşler. Fotoğraftaki enteresan ayrıntı ise şu: Sabah-öğle saatleri arasında köprü üzerinde, Karaköy'den geliş trafiğinin 4 şeridinin işgal edilmiş olması. Normalde bu ortadaki 4. şeridin fazladan işgali, akşam saatlerine doğru, 16'dan itibaren başlardı (İllegal tabii). Normalde akış, trafik polislerinin yönlendirmesiyle; sabah dönüş yoluna, akşam da gidiş yoluna rezerve ediliyordu (3+2 ve 2+3 dönüşümü yapılıyordu yani). Burada ise, 3. şerit daha sabahtan karşı istikamete verilmiş. Bu da yetmemiş, uyanıklar 4. şeridi de ele geçirmişler...

Yaz mevsimi... Yayaların giysilerinden yola çıkarak değil ama... Resmin hemen aşağısında, arka cephesine "Pertrix" pil reklâmı alan Büssing'in sol arkasındaki kısa kollu trafik polisine bakarak... Trafik polisleri; 1 Mayıs-30 Eylül tarihleri arasında kısa kollu üniformalarını giymeye başlarlardı. Bu saatte köprünün sağ kaldırımındaki bu derece yaya yoğunluğu anormal... Bir ihtimal "6" numaralı Ekspres iskelesine Yalova ya da Adalar'dan bir ekspres gelip çekimden 5 dakika evvel yolcularını boşaltmış olabilir.

Arşivdeki o yıllara ait Şehirhatları tarifelerini taradım. Bu saatlere en uygun olarak; 09:00'da Büyükada'dan kalkarak tam 10:00'da Köprü'ye bağlayan ekspres bir sefer var. Bu sefer Cumartesi yapılmıyor.  Ayrıca Pazar günü tarifesinde de 9:35 ve 11:00'de "6" numaraya yanaşan iki sefer mevcut. Bunlardan ikincisi (9:35) olamaz. Çünkü gölgeler müsait değil. Gölgelere müsait olan; ya haftaiçi: 10:00, ya da Pazar günü 11:00'de bağlayan seferlerden biri... Cumartesi günü olamayacağını böylelikle eledik... Pazar günü de bu saatte bu kalabalık imkânsız. Öyleyse; hafta içi saat 10:00-10:15 arası...

Dikkat ederseniz, resmin altı Eminönü ayağı değil... "5" numaralı "Tekmil Adalar-Yalova" posta iskelesinin çatısı...

Akın KURTOĞLU

[Mustafa Noyan]

[yılmaz büktel]

Taksim meydanında bir tören hareketliliği var. meydanın sol üst ve sağ alt köşelerinde troleybüsler, sol alt ve sağ üst köşelerinde leylandlar var. Tarlabaşı dönüşündeki duraklarda yanılmıyorsam bir magırus ve tarlabaşı cehennemine girmeye hazırlanan olasılıkla topkapı dışına giden A-Y-F hatlarından birinde olan bir bussing U47D görülüyor. Tabii L1A-Yenilevent-Hürriyet meydanı da olabilir. hürriyet meydanı ringleri içinde leyland ve troleybüs dışında bussing U47Dlerle yapıldığını hatırlayabildiğim tek ring hattı buydu, yanılıyorsam ekleyin ama sonradan bu da leyland oldu. beyazıtta ring otobüslerini beklerken, gelen ring otobüsü bussinge, nasıl olsa eminönü ne gidiyordur diye bakmadığım çok olmuştur. ama bu arabalar eminönü hatlarında çalışan 11- -lü seriden büssinglerden biraz daha koyu kırmızı ve derli-toplu olmalarının yanında 12- - lü seridendiler.


(+)

[yılmaz büktel]

Taksim meydanı. çok iyi bir resim değil ama bizim gibi fanatiklere iyi gelir sanıyorum. ben leylandların dışında bir otobüs göremedim, tabii ön plandaki troleybüsü hariç tutuyorum. Taksim gezisi çok çıplak göründüğüne göre bahar veya yaz değil, bir sonbahatr resmi olmalı. şimdi farkettimde gezideki kaidenin önünde bir troleybüs daha ve hemen onun önünde bir bussingU47D var galiba
 

[taner atlı]

(+)

[yılmaz büktel]

Taksim meydanı. bussing U47Dler ortada yok, leylandlar hala çalışıyor, ilaveten ikaruslar ve mansl ler görülüyor.
Taksim çeşmesi önünden meydana çıkan üstü görünen otobüs leyland önündeki man,taksim göbeğinin bize bakan tarafında leyland ve durakta körüklü ikarus görülüyor. Hayret taksim gezisi önünde tek bir otobüs görülüyor: man, meydandan elmadağ yönüne giden olasılıkla solo bir ikarusun da arka kısmı görülüyor.

 

(+)

[yılmaz büktel]

Bugün biraz uzak geçmişe dönüyoruz.
Dolmabahçe. İnönü stadyumu henüz yok. saat kulesi yerli yerinde, dolmabahçe yokuşunu çıkan otobüs belediyenin olmalı. stadın yerindeki binaları Akının bildiğini biliyorum o anlatır.


(+)

nispeten daha yakın tarihler. Şişli cami yapılmış, mecidiyeköy istikametinden gelen biri tramvay 3 araç var. öndeki scania-vabis olmalı, arkasındaki izmirin fiat411lerini andırıyor ama onlardan daha kısa, akın üstat bu araç albümdekilerden hangisine uyuyor? ön plandaki duraklarda römorklu bir tramvay ve olasılıkla yine bir scania-vabisin üst kısımları görülüyor. ayrıca daha gerilerden gelen bir tramvay daha var. ancak dikkat çeken konu, bu araç kalabalığına karşın insan sayısı yok denecek kadar az. ya sabah saatleri olmalı, ya da istanbul nüfusunun bugün bildiğimizden çok uzak olduğu günler.


(+)

[taner atlı]

(+)


 
 

[yılmaz büktel]

İki siyah-beyaz resimde Pazartekke-topkapı garajını görüyoruz. ikincisi bildik bir resim ama ilk resim daha nadir birşey.
pazartekkeden topkapı ya bakış. sol tarafta iette garajı ve garajda 5500 ve 6500 serisi bussing otobüsler görülüyor. garajın kıyısında, orijinali bizans günlerinden kalan bir kilise olan Manastır mesciti ve karşıda, topkapı kaleiçine girişte yer alan şu an adını hatırlamadığım cami görülüyor. Trafik yoğunluğuna dikkat


(+)

Pazartekkeden çapaya doğru bir bakış. solda bir 6500 bussing görülüyor. sağ taraftaki boş alan yine İETT garajı, ancak ne yazıkki tüm araçlar ya da çoğu seferde olduğu için kareye giren herhangi bir araç yok. trafik yoğunluğu ve orta refüjün şekli her iki fotoğrafın aynı dönemlere ait olduğunu gösteriyor. ikinci resimde bülent dönmez'in adı var ama olasılıkla fotoğrafı çeken kişinin adı değil çünkü bu resim anonim karakterli çok yerde karşımıza çıkan bir resim. yanılıyorsam lütfen düzeltin.



(+)

[abhazyalı ugur]

33T  vardı esenler atışalanı ama İETT minübüscülerden gelen sert tepkiler yüzünden iptal etti hatta bir hatıra anlatayım
esenler metrodan  bindik 33 T ye turgutreise gidene kadar  bütün esenler Topkapı minübüsleri  otobüs şöförünü hep sıkıştırmaya makasa almaya calıştılar