Takvimdeki gariplikler

[Patron]

Geçenlerde "Hayırlı Cumalar" diye bir başlık açılmıştı. Ben o başlıkta Cuma gününün gerçekte insan uydurması olduğunu anlatmaya çalışmıştım. Daha çok Kadir gecesi gibi, gerçek günü bilinmeyen ama temsili olarak kabul edilen bir gün.

Takvim konusu o kadar garip ve karışık ki, basite indirgeyerek anlatmaya çalışacağım ama birkaç defa okumanız gerekebilir :

Bizim şu anda kullandığımız takvime Gregorian takvimi deniliyor. Papa Gregory tarafından kabul ettirildiği için ismi bu. Bu takvim ilk defa 1582 yılında kullanılmaya başlanmış. Zamanla tüm ülkeler bu takvime geçmiş. Önce İtalya, İspanya, portekiz geçmiş, bundan 2 ay sonra Fransa, Hollanda bu takvime geçmiş, 150 yıl sonra Almanya, 200 yıl sonra İngiltere geçmiş. Ondan da bir 100 yıl sonra Japonya bu takvime geçmiş 1873 yılında. 1875 Mısır, 1896 Kore, 1922 Sovyetler Birliği, 1923 Yunanistan ve 1926'da Türkiye bu takvime geçmiş.

Tabi bu takvimden önce de bir takvim varmış: Julian takvimi. Peki niye değiştirmek zorunda kalmışlar? Çünkü Julian takviminde bir yıl, 365 gün 6 saat olarak hesaplanmış. Oldukça doğru ama 11 dakikalık bir yanlışlık var. Bu 11 dakika, önceleri kimsenin umurunda olmamış. Ancak heryıl bunlar birikince yüzyıllar sonra günlerce fark olmaya başlamış. 1582 yılına gelindiğinde 10 günlük bir fark olmuş. Yani insanlar 15 Mayıstayız zannederken aslında bugünkü takvimle 25 Mayıs'ı yaşıyorlarmış.

Bu yanlışlığı artık daha fazla sürdürmemek için, 1582 yılında Ekim ayında takvim değiştirilmiş. 4 Ekim akşamı takvim değiştirilmiş ve ertesi gün 15 Ekim ilan edilmiş! yani 5 Ekim 1582 hiç yaşanmamış. 5 Ekimden 15 Ekim'e kadar kimse doğmamış.

Ancak bu bahsettiğim sadece ilk kabul eden ülkeler için geçerli. Yani İtalya, İspanya, Portekiz. Örneğin İngiltere'de 5 ekim 1582 yaşanmış. Zamanla diğer ülkeler de bu takvime geçtiklerinde, onlar da 10 gün atlamak zorunda kalmışlar. Yani her ülkenin kendince yaşanmayan günleri var. Hatta Yunanistan ve Rusya yüzyıllar sonra geçtiği için, onlar 13 gün atlamak zorunda kalmışlar. Mesela yarın Cuma, değil mi? Hayır, yarın gene Perşembe olmuş. Mübarek gün değişmiş.

İşin komiği Gregorian takvimi de tam doğru değil, binlerce yıl sonra gene birkaç gün yanlışlık olacak.
Bilmem biraz derdimi anlatabildim mi?

[Zafer]

Aslında çok haklısın ağabey, Hayırlı Cuma'lar başlığında da değinmiştik, ayrı başlık olması iyi olmuş.

Hicri takvime göre kılınan ilk cum'a namazıyla hesap edilirse, ki en azından müslüman olanlar için bu tarih çok önemli, yine doğru günlerde miyiz diye konrtol edebiliriz sanırım. Bu hesap işini yapabilecek ve anlayan biri var mı?

[Patron]

Bence hiç uğraşma işin içinden çıkmazsın.
Bak ben Cuma günü doğmuşum. Niye her sene doğum günüm Cuma'ya gelmiyor?
Doğduğum gün Cuma ise, niye her sene doğduğum aynı gün gene Cuma değil?

[Zafer]

Cuma günü doğdun diye her sene doğum günün Cumaya mı denk gelmesi gerekiyor ağabey? Neden böyle bir kanıya vardınız? Ağabey eğer hesaplamayacaksak ve işin içinden çıkılmayacaksa bu başlığın anlamı nedir ki? Aklımızı bulandır, sonra kaç.. Olmaaaz

[Boran]

Bu hesap çok çok karışık ki geçen seneydi yanlış hatırlamıyorsam Arabistan la bizim Diyanet İşleri Bakanlığı arasında anlaşmazlık çıkmıştı.
Arabistan da Kadir Gecesi bizden bir gün önce olmuştu
2 ülke farklı tarihleri hesaplamıştı

[alp_numan]

bazen araplarda bizden önce veya sonra dini bayramları kutlayabiliyorlar...oda madem ramazan hicri takvime göre neden karışıklık oluyor enterasan

[Zafer]

Evet, Boran bazen bayramlar arasında bile 1 gün fark oluyor. Nasıl hesaplanıyorsa..?

[Patron]

Evet, her sene doğum günüm niye ayrı günlere denk geliyor?

Ben söyliyeyim : Çünkü "7" günlük periyod insan uydurması. Ne aya uyuyor, ne seneye uyuyor. Uymadığı için bazı aylar 30, bazıları 31, bazıları 28, bazı yıllar da 29 gün çekiyor. Uydurmak için zorlamışlar ama gene de olmamış. Olmasına da imkan yok. Gün ile sene arasında uyumsuzluk var çünkü. 365 gün 6 saat 11 dakika. Bu yüzden her 4 senede bir "artık yıl" yapmışlar, bir gün ekstra ekleyivermişler. Ama o da uymamış. Bunun üzerine, her 4 senede bir artık yıl olsun ama her 100 senede bir artık yıl yok sayalım demişler. Ama o da olmamış. Bunun üzerine, her 4 senede bir artık yıl olsun ama her 100 senede bir artık yıl olmasın, ama 400 senede bir artık yıl gene olsun demişler. Şu anda bu sistemi kullanıyoruz... Ama bu da aslında yanlış. Binlerce yıl sonra gene düzeltmek gerekecek.

[Süleyman SEVİÇKAN]

Bazen diyanet takvimine bakarsanız ay'ın yeniay evresinden hilal evresine geçerken ruyet olayı vardır. Yani biz ay'ın ilk ışığını pek göremeyiz, daha çok kuzey afrika ve arap yarımadasından hilal görünür, yani araplar ve afrikalılar ramazan hilalini yada şevval hilalini bazen bizden bir gün önce görürler, o yüzden oruca birgün erkenden başlarlar yada kurbanı birgün erkenden keserler ...
http://tr.wikipedia.org/wiki/R%C3%BCyet-i_Hilal

[Ibrahim]