Kars - Ani Harabeleri

11 yıl önce - Cmt 18 Ağu 2012, 01:20

Yedi katlı şehir gün yüzüne çıkacak

Ermenistan sınırındaki Türkiye’nin en önemli tarih hazinelerinden Ani harabelerindeki 7 katlı yer altı şehri, sistemli kazı çalışmaları ile gün yüzüne çıkacak.

Kars’a 42 kilometre uzaklıktaki Ani ören yerinde yüzeysel ve alansal kazı çalışmaları devam ediyor. Restorasyon ve konservasyonu devam eden Polatoğlu Kilisesi’nin de etrafı açıldı.

Ani harabelerinde ilk kez 1909 yılında başlayan kazı çalışmaları, ardından 1946 yılında yeniden yapılmaya başlandı.

Yüzey kazısında Denizli Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihçi Doç.Dr. Fahriye Bayram başkanlığında 20 kişilik bir ekip çalışıyor. 2009 yılından itibaren Ani harabelerinde 5 restorasyon çalışması yapıldı.

Ani örenyerinin surlarının ise röleve ve restorasyonunun proje ihaleleri yapıldı. Buradaki 21 eser uygulama projesiyle gün yüzüne çıktı. Yaşayan şehir’ ve ’7 katlı şehir’ olarak bilinen Ani harabeleri hakkında bilgi veren Kars Kültür ve Turizm Müdürü Hakan Doğanay, Ani’deki 7 katlı şehrin gün yüzüne çıkarılması için sistemli kazıların yapılması gerektiğini söyledi. Doğanay, “Bu sistemli kazılara bu yıl başladık. 2013 yılında da daha büyük kazı ekibiyle bu çalışmalarımız devam edecek. Bu tarihi mirasımızda gün yüzüne çıkacaktır” dedi.

Ani’den tarih fışkırıyor

Ani harabelerine yoğun ilgi gösterildiğini anlatan Doğanay, gösterilen bu ilgi sayesinde ören yerinin ayağa kalkacağını belirterek, şunları kaydetti: “Kars’ta bu ören yeri turizm alanında hak ettiği yere kavuşur. Şu an kazılarda mezar, insan iskeletleri, kırılmış çömlek parçaları, gözyaşı damlalıkları çıkıyor ve bunlar bir envantere kayıt ediliyor. Daha sonra çıkan eserler temizleniyor ve müzede teşhir ediliyor. Ani’deki kazıların devam etmesi ve hızlanması için bir eksiğimiz var. Bir kazı evinin olmamasıdır. Kazı evi olmadığı için yollarda zaman kaybediyorlar. Kazı evinin yapılması lazım.”

Ani harabelerinin Kültür ve Turizm Bakanlığı’na geçmeden 2004 yılından önce Ermenistan taş ocaklarında dinamit patlatıldığını anımsatan Doğanay, “Kültürel miras evrenseldir. Bu tarihi eserler herkesindir. Yalnızca bizim değil, dünyanındır. Hangi milletten, hangi dinden, hangi eserden tarihi eser olursa olsun bunu korumak bizim görevimizdir. 2007 ve 2009 yılından sonra Ani’de dinamit patlatılmadığını biliyorum. Bundan önce patlatıldığı söyleniyor. Fakat milletler arası antlaşmalar görüşülerek, karşı tarafta uyarılarak 2007 yılından sonra dinamit patlatılmıyor. Taş ocakları manuel olarak çalışıyor. Patlatıldığı dönemde eserler zarar görmüştür. Ani, tüf tabakası üzerine kurulmuştur. Ani’deki eserlerde bu tüf taşlardan yapıldığı için doğal olarak etkilenmiş ve çatlamalar olmuş. Bu çatlamalar olduktan sonra karşılıklı anlaşmalar yapılıyor, devlet protokolleri bir araya geliyor anlaşmalar yapılıyor. Kültürel mirasın korunması gerektiğine inanılıyor. Karşı tarafta buna uyuyor. Manuel olarak taş ocağında çalışmalar devam ediyor.” şeklinde konuştu.

Türkiye Cumhuriyeti’nin her tarafının kültürel miras olduğunu, bu alanda daha önce kötü restorasyonlar yapıldığını dile getiren Doğanay, “Biz böyle yapmak istemiyoruz. Az yapalım, öz yapalım ama aslına uygun yapalım. Ani, bir dünya. Şu anda Türkiye’de ören yeri olan ve halihazır haritası yapılan tek ören yeri Ani ören yeridir. Demek ki, Kültür ve Turizm Bakanlığı Ani ören yerine değer veriyor. Bundan sonra daha güvenli ve daha hızlı çalışacağız” diye konuştu.

Ani, Dünya Kültür mirası listesine aday

Kültürel miraslar ve tarihi eserlerin herkesin olduğunu vurgulayan Doğanay, şöyle konuştu: “Biz Ani’ye çok dinli şehir diyoruz. Her milletten, her kültürden bir eser var. Doğal olarak bunlar kültürel mirasın yaşanması adı altında bir fon oluşturuluyor dünyada. UNESCO’da bunun başında. Ani, dünya miras listesine aday olduktan sonra dünyanın malı. Bu kabul edildikten sonra burası Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bünyesinden çıkarak, kültürel mirasların korunması için dünyada oluşturulan havuzdan para alıyor. Ani ören yeri de aday listede. Eğer asıl listeye alınırsa o zaman bizim istemimiz dışında para gelecek, artık, dünya buranın reklamını yapacak.”

Kaynak: mimdap

Karsa gittim gercekten cok tarihi eseri olan bir kent merkezi var ve binalar ise tıpkı rus - gürcistan - ukrayna yapılarına cok benziyor. Sanırım bunun sebebi kenti rus işgali altında kalmıs olması. Bu eserler restore edilirse Kars sehri Türkiyenin Pragı olabilecek bir yer.

Ani ise cok ilginc bir yer hemen karsıda ermeni askerleri sınırda geziyor , ermeni sınırımızın hemen dibinde türkiyenin en önemli eserleri mevcut ama malesef cogu virane seklinde bir görüntüde.. Oysaki acık ve net söylüyorum ANİ bir efes olabilecek bir yer. Efes kadar degerli böyle bir yerin yeterince turist cekmemesi üzücü.

Karstan bahsetmişken mutlaka imkanınız olursa gitmenizi tavsiye ederim cok güzel bir yer ama kücük bir kent ve malesef bu kadar görkemli bir kent her yıl göç veriyor. Oysaki acık ve net söylüyorum Kars kenti restore edilse Prag kadar görkemli bir kent olur.. Bu güzel kentimize sahip cıkarım cünkü Kars Türklerin en güzel sehirlerinden birisi olabilecek kapasitede , sadece degerlendirilmiyor