Denizli - İlbade Mezarlığı

[Ahmed Akay]

Batıda birçok hayali kişilerden kahraman üretilip filmlere konu olurken Türkiye'de ise gerçek kahramanlara değer verilmiyor. Denizli'deki tarihî İlbadı Mezarlığı'nda yatan kahramanların da ruhu dua, kabirleri ilgi bekliyor. Anadolu Selçuklu Devleti döneminden Türkiye Cumhuriyeti'ne kadar ölen kişilerin defnedildiği mezarlığın içinde birisi var ki yaşamı filmlere konu olabilecek kadar ilginç. Savaşlarda genellikle erkek komutanların isimleri ve kahramanlıkları öne çıkarken burada şehit bir kadın komutan yatıyor.

Üçüncü Haçlı seferleri sırasında (1189–1192) Denizli'yi koruyan komutanlardan Fatma Hanım (Yıldız), şehit olduktan sonra İlbadı Mezarlığı'na defnedilmiş. Tarih kitaplarında Denizli ve çevresini koruyan Yıldız Bey'in kızı Fatma Hanım'ın, Haçlıların Efes yoluyla Menderes Nehri kıyılarına gelerek Sarayköy Buharkent'ten geçtikleri esnada halkın önderliğini yaparak düşman ordusunu perişan ettiği yazıyor. Muharebede Denizli'yi boşalttırarak yiyecek ve içecek maddelerini kestiren Fatma Hanım, şehre gelen Haçlı kuvvetlerini aç susuz bırakmış. Bunun üzerine güçlükle Denizli'den kaçmaya çalışan düşmanlar, Türk kuvvetlerince yok edilmiş. Bu savaşta Fatma Hanım ise şehitlik mertebesine yükselmiş. Mezarı sonradan yapılarak, üzerine şunlar yazılmış: "Yıldız Bey'in kızı Fatma Hanım, Haçlılarla savaşta askerlerin gevşeklik göstermesi üzerine kılıcını çekip, 'Er olan arkamdan gelsin' deyip ileri atılmış ve askeri teşvik ederek şehit düşmüştür."
Mezarın bulunduğu alanda, Roma döneminden kalan devşirme malzemeler kullanılmıştır. Biraz özellikli bir mezar olduğu anlaşılmaktadır. İlbadı Mezarlığı'nın değerlerinden biridir.

Şehit Fatma Hanım hakkında filmler yapılarak gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Pektaş, "Bunlar sözlü kültürümüzle birlikte tarihimizin bir parçası; gözardı edemeyiz." diyor. İlbadı'nın Batı Anadolu'daki en eski mezarlıklardan birisi olduğunu kaydeden Pektaş, "Burada kesin tarihini belirleyebildiğimiz, 13. yüzyıldan, 1240'lı yıllardan kalma mezar taşları bulunmaktadır. Bunların içinde tek sandukaların yanısıra dilimli kemerli şahideler, düz mezarlar, dikdörtgen prizma sanduka tipi mezarlar ve aile mezarları bulunmuştur. 8 binin üzerinde mezar taşının envanteri çıkarılmıştır. Osmanlı döneminin mezar taşları çoğunluktadır." şeklinde konuşuyor.
(Alıntı: Bugün E-Gazete 6 Eylül 2011)






Fotoğraflar alıntıdır, çünkü mezarını bulamadım. Bir kaç kişiye sordum, tarif ettiler sağolsunlar. Sağa git, sola git, yukarıya git yinede bulamadım. Mezarlığın büyüklüğünden dolayı mutlaka yön levhaları konması gerek.

[Yasin Efesoy]

(+)

[Ahmed Akay]

Derviş Ali Kayha 19. yüzyılda Denizli’nin Kayalık Mahallesi’nde yaşamıştır. Kaplanlar Camisi’nde imamlık yapmıştır.
Türbenin giriş kapısının sağında anlamlı bir levha bulunmaktadır:
En garip ve muhtaç olduğum gün
kabre konulduğum gündür.
Hal böyle iken, insanımız neden türbelerden, yatırlardan medet umar? Halbuki Derviş olayı çözmüş: "Ben kabirde muhtacım" diyor. O halde bizim ona yardım etmemiz lazım (onun bize degil); bir Fatiha okuyarak.

Kabir taşında da “Hadem-ul Fukara" yani “fakirlerin hizmetçisi” yazar.

[ercanerol2020]

Selamun aleyküm Ahmet kardeşim ilbade mezarlığıyla ilgili bir çalışma yapıyorum elinizdeki dokümanları gönderebilirsiniz cok memnun olurum. Allah razı olsun. [url=][/url]

[Misafir 214]