Ana Sayfa 1 milyon Türkiye fotoğrafı
sayfa 1
KAZIM HASIRCI

10 yıl önce - Çrş 26 Mar 2008, 03:01
Gaziantep'in Tarihi Mekanları : Kasteller



Bu başlık, wowTURKEY Tarih Kenti Gaziantep Tanıtım Projesi kapsamında yeniden düzenlenmiştir. (11.12.2008)



Gaziantep'in Tarihi Mekanları: KASTELLER



(+) Pişirici Kasteli


Kastel, kelime olarak suyun bölümlere ayrıldığı yer anlamına gelmektedir. Kentin çeşitli bölgelerinde bulunan sular, yer altı kanallarıyla belli merkezlere getirilerek, bu merkezlerden de kanallar yardımıyla, zaman içerisinde şehrin önemli ölçüde su ihtiyacını karşılamıştır. Bu kanallar genel olarak kentin önemli arterlerinden ve cami altlarından geçirilmiştir. Evler de, su ihtiyaçlarını karşılayabilmek için genellikle bu kanallar üzerine yada yakınına kurulmuş ve bu evlerden kanallara kuyu açılmıştır. Bu kuyular aynı zamanda sıcak yaz aylarında erzakların kuyulara sarkıtılarak uzun süre muhafaza edilmesinde de kullanılmıştır.

Su mimarisinin eşsiz örneklerinden olan kasteller, yeraltında insan eliyle kayaların oyulmasıyla yapılmıştır. Özellikle yaz aylarında sıcaktan bunalanlar, serinlemek için yine kastelleri kullanmıştır. Dinlenme, susuzluk giderme gibi ihtiyaçlar için de kullanılan kastellerin, ikinci bir havuz bölümü ise, çamaşır, yün ve bulaşık yıkanmakta kullanılmıştır.

Gaziantep'te "kastel" diye bilinen bu yer altı su tesislerinden günümüze kadar gelenler şunlardır:

1. Pişirici (Beşinci) Mescidi ve Kasteli
2. İhsanbey (Esen Beg) Kasteli
3. Şeyh Fetullah Kasteli
4. İmama-ı Gazali Hazretleri Kasteli
5. Ahmet Çelebi Kasteli
6. Kozluca Kasteli

Not: Bilgiler Sayın Bülent Ağcabay'ın www.gaziantep.net sitesindeki yazısından alınmıştır. Bülent Ağcabay'a teşekkürlerimle.





En son KAZIM HASIRCI tarafından Çrş 26 Mar 2008, 09:37 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi


KAZIM HASIRCI

10 yıl önce - Prş 27 Mar 2008, 02:18

Pişirici Kasteli



(+)





(+)





(+)





(+)





(+)




(+)


Mine Hasırcı

10 yıl önce - Pts 31 Mar 2008, 18:20

KASTELLER

Gaziantep'te yer alan sosyal amaçlı su yapılarından birisi olan Kasteller, Antep mimarisinin önemli simgelerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Dilimize Arapça'dan geçtiği tahmin edilen “Kastel”, suyun yer altında bölümlere ayrıldığı yer anlamına gelmektedir.

Gaziantep, şehir merkezinden geçen Alleben deresi gibi bir su kaynağına sahip olmasına rağmen, geçmişten günümüze yeraltı su kaynakları bakımından fakir bir şehirdir. Su kaynaklarının yetersizliği ve zaman zaman bölgede hüküm süren kuraklıklar kente, muhtelif yerlerde bulunan suların getirilmesini zorunlu kılmıştır. İnsanlar buldukları suyun buharlaşma veya başka bir yolla kaybolmasını önlemek için yerin altından açtıkları Livas denilen kanallarla suları belli bir merkeze (Suburcu) toplamışlar ve bu merkezden de şehre dağıtmışlardır. Livasları belli bir teraziyle Mıhçı denilen ustalar içinde rahatça yürüyebilecekleri genişlik ve yükseklikte yaparlardı. Livaslar genel olarak şehrin önemli artellerinden ve cami altlarından geçirilirdi. Evler su ihtiyacını karşılayabilmek için livaslar üzerine yapılır ve bu evlerden livaslara kuyular açılırdı. Bu kuyular hem su ihtiyacını karşılamak hem de yazın sıcaktan bozulacak erzakların kuyulara sarkıtılarak bozulmaması için kullanılırdı. Yani buzdolabı, derin dondurucu ve benzeri ev aletlerinin olmadığı dönemlerde buzdolabı vazifesi görürlerdi.

Ayrıca genel olarak cami altlarından geçen su kanallarının belli bir noktasına yüzeyden 30-40 merdivenle inilen ve adına Kastel denilen; içinde tuvaleti,yıkanma yeri (Çimeceklik), dinlenme ve abdest alma yerleri, hanımların çamaşır ve yün yıkama mekanları ve bazılarında da namaz kılma alanlarının da (mescit) bulunduğu genişçe mağaramsı boşluklar oluşturulmuştur. Bu saydığımız fonksiyonel özellikleri bulunan mekanlar Gaziantep Kastellerinin ortak özellikleridir. Yaz aylarında oldukça serin olan kastellerin en çok rağbet gördüğü zaman şüphesiz Ramazan ayının yaz mevsimine geldiği dönemlerdir.

Dünyada eşi ve benzeri bulunmayan ve su mimarisinin eşsiz örneklerinden olan Gaziantep kastelleri bir çok fonksiyonları bulunan yapılar olarak inşa edilmiştir. Kısmen veya tamamen yer altında bulundukları için pek dikkati çekmemişlerdir. Bu nedenle sanat tarihi terminolojisinde yer almamışlardır.

İhsanbey Kasteli


(+)


NOT:Bilgiler www.reklam_link.com sitesinden alınmıştır.



Adem yılmaz

10 yıl önce - Pts 26 May 2008, 23:14



(+)





(+)


Adem yılmaz

10 yıl önce - Sal 27 May 2008, 15:08

Burasıda kastelin üst tarafı Osmanlı döneminde mescit olarak kullanılıyormuş



(+)


Pişiric hz: meazrının bulundugu alan
Burasıda kastelin üst tarafı Osmanlı döneminde mescit olarak kullanılıyormuş


(+)




sayfa 1
cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
ANA SAYFA -> GAZİANTEP