Ana Sayfa 1 milyon Türkiye fotoğrafı
Vural Demir
2 yıl önce - Sal 15 Eyl 2015, 19:46
Kahramanmaraş - Osmanlı Taş Sandukaları


KAHRAMANMARAŞ KEKLİKOLUK MEZARLARI


(+)


Göksun’un Keklikoluk köyünde (artık mahalle) 20 civarında taş sandukalı mezar yer almaktadır. Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkan Dağların Gazeli Maraş kitabındaki mezar kültürüyle ilgili bölümü okurken haberdar olduğum sandukaların, kitapta sadece iki tane fotoğrafına yer verilmiş, sandukalarla ilgili başka herhangi bir bilgi sunulmamıştı. İnternette ve ilimiz hakkındaki diğer yayınlarda da bu mezarlar hakkında bilgi bulamayınca ilk fırsatta yerinde görmeyi istedim.



(+)


Keklikoluk Göksun’a 23 km uzaklıkta, Göksun-Kayseri yolunun hemen sağında yer alıyor. Köyün Koçgiri aşireti mensuplarınca 1870’lerde kurulduğu tahmin ediliyor. 2015 yılı mayıs ayında Kayseri’ye yaptığım bir yolculukta köye uğradım, köylü ile mezarlar hakkında konuştum, sandukaları görüntüledim.

Tarih yer alan tek örnek


(+)


Sandukalar mahallenin sırtını dayadığı yamaçta, köy mezarlığının içerisinde yer alıyor. Sandukaların, sadece bir tanesinde yer alan tarihe(h. 1333 / m. 1914-1915) göre çok eski olmadıkları, Osmanlının son dönemlerine ait oldukları anlaşılıyor. İşçiliği ve sarf edilen emeği ile önemli kişilere ait olduğu aşikâr olan bu mezarların, yakın tarihli olmasına rağmen kimlere ait olduğunu Keklikoluk’ta yaşayanlar bilmiyor. Kendi atalarına ait olmadıklarını düşünüyorlar. Kabirleri ve sandukaları bu nedenle rahat bir şekilde fotoğraflayabiliyorum. Bugüne kadar kimsenin bu mezarları araştırmadığını, bir tanesinin üzerinde yer alan Arap alfabesiyle yazılmış metinde ne yazdığını kimsenin bilmediğini muhtardan öğreniyorum. Şaşırıyor ve cevap alamadığım soruyu soruyorum: “Hiç kimse mi merak etmedi? Bir bilene soran olmadı mı?”


(+)


Sandukalar tescilli değil, koruma altına da alınmamışlar. Buna rağmen çok fazla tahrip edilmemiş görünüyorlar. Birkaç tanesi devrilmiş, bir tanesinin üzerine sonradan Latin harfleriyle isimler kazınmış, bazılarının altındaki kabirler çökmüş ya da kazılmış olsa da taş sandukaların büyük oranda orijinal hallerini korudukları görülüyor. Köy halkı tarihini bilmese de kıymetini bilmişe benziyor bu eserlerin.

Üst kısımda kuşlar için suluk


(+)


Esas kabirlerin üzeri sarı renkli kesme kevek taşından 3 ya da 4 basamaktan oluşan kaideyle örtülmüş. Kaidenin üstünde aynı kesme taştan yapıldığı anlaşılan sandukalar tahmini olarak 100*90*40 cm boyutlarında. Taşların Sarız sınırındaki bir ocaktan alındığını düşünüyor mahalle sakinleri. Dikdörtgen prizma şeklinde yükselen sandukaların üst kısmı uzun kenarlardan perdahlanarak yarım silindirik forma kavuşturulmuş. Bu silindirik kısmın ortası oyularak tekrar düzlenmiş ve baş ve ayak ucunda kalan bölümlere kuşların su içmesi için küçük kare çukurlar oyulmuş. Bu forma benzetilerek betondan ya da mermerden yapılan yeni mezarlar da gözüme çarpıyor etrafta.


(+)


Taş sandukaların üzerindeki motifler dikkatimi çekiyor. Çoğu sanduka üzerindeki motiflerin tamamlanamadığı görülüyor. Motiflerin taşların kesildiği ocakta değil, sandukalar kurulduktan sonra mezarların üzerinde işlendiğini anlıyoruz. Kafamızda bir soru işareti daha oluşturuyor bu durum. Bu motifler neden tamamlanamadı acaba? Osmanlının son dönemlerine, Birinci dünya Savaşı’na tarihlenen mezar taşından hareketle sorduğumuz: “O dönemde köy boşaltıldı mı, mezar ustaları ve taş işçileri askere mi alındı?” sorularının cevabını bulamadık.


(+)


Üzerlerindeki motiflere göre sandukaları üç gruba ayırabiliriz. İlk grup, erkeklere ait olduğu tahmin edilen, üzerinde tüfek, tabanca, mermi şeridi (ya da tarak) ve ayakkabı motifi bulunan sandukalar. Yöre halkı bu motiflere dayanarak mezarların tamamının bir asker ya da eşkıya ailesine ait olabileceğini düşünüyor.

İkinci grupta ise Anadolu’nun birçok yöresinde karşınıza çıkabilecek cezve ve tepsi içerisinde kahve fincanı motifleri dikkat çekmektedir.



(+)


Bunların dışında güneş, palmiye ve hurma dalları, çarkıfelek, Mührü Süleyman(altı köşeli yıldız), hilal- yıldız, çiçek ve geometrik motiflerin bulunduğu sandukaları da görebiliyoruz.

Sandukalardan bir tanesinde yukarda bahsettiğim gibi h.1333 tarihi işlenmiş bir tanesinde ise 3’lü revak motifinin içerisine bugüne kadar kimsenin okumadığı ve ne yazdığını merak etmediği Osmanlıca bir yazı yazılmış.

http://marasavucumda.com/?p=1425
https://www.facebook.com/trtavaz/posts/880161178718751


aliakkoyun20
2 yıl önce - Çrş 16 Eyl 2015, 10:01
KAHRAMANMARAŞ KEKLİKOLUK MEZARLARI


anadolu tarih dolu
tebrikler emeğine sağlık


344Hacı
2 yıl önce - Sal 22 Eyl 2015, 14:05

Burayı ben de bilmiyordum Vural Kardeşim sayende öğrenmiş olduk.

Çok teşekkür ederim.



Misafir a6d

1 hafta önce - Cmt 02 Arl 2017, 10:31

-Kahramanmaraş'tan merhabalar.
-Arkadaşlar, yazıyı okudum. Bazı hususlarda bilgi vermek istiyorum. O işlemeli mezar taşlarının neredeyse hemen hepsi Cumhuriyet dönemine ait. Nereden mi biliyorum ? Çünkü, akrabalarıma ait mezarlar; dedemin babası, halası, amcası... Bu mezarlar, Kahramanmaraş'ın Göksun İlçesi'nin Keklikoluk Köyü'ndeler. (Şimdi mahalle oldu.) Bu tür mezar taşları, Göksun-Sarız-Tufanbeyli üçgeni ve çevresindeki hemen hemen bütün Alevi-Kürt yerleşimlerinde mevcut.
-Çoğumuz Keklikoluk dışında yaşadığımız için, mezarlar bir anlamda sahipsiz kaldı. Çocukların ve tarih bilinci olmayanların verdiği zararlar da ayrı bir husus.
-Kahramanmaraş'la ilgili bir sitede de buna benzer bir haber görmüştüm. Derhal düzeltme ve ekleme yaptırdım. Girişimlerim sonucunda, bu mezarlar tarihi eser olarak tescillendi. Ama, gerek bu mezarlar, gerekse tarihi mil taşı ve gerekse "P'ozé Qelé" denilen sit alanı bakımsız bir durumda ve ilgi bekliyor.
-Kahramanmaraş'tan size, Keklikoluk'a, büyük dedelerimizin yaklaşık 140 yıl önce kopup geldiği İmranlı'ya (Doğançal, Eskidere, Söğütlü, Delice...) ve bu satırları okuyan herkese iyi günler ve selamlar.


Misafir a6d

1 hafta önce - Cmt 02 Arl 2017, 10:50

- Keklikoluk Köyü , benim köyüm,Kahramanmaraş'ın Göksun İlçesi'ne bağlı ve bu mezarların tarihleri, sahipleri belli; dedemin babası, halası, amcası...Çoğu, Cumhuriyet yıllarına ait.
-Mezarlar koruma altında değil. Ama tarihi eser olarak tescilletim. Ama gerek mezar taşları, gerek mil taşı, gerekse "P'ozé Qelé" denilen sit alanı hala korumasız. BİMER, telefon, yüz yüze görüşme ile nerelere başvurmadım ki... Ülkemizde tarih, doğa ve kültür bilinci çok zayıf.
-Göksun-Sarız-Tufanbeyli üçgeni ve çevresindeki Alevi-Kürt yerleşimlerin bir çoğunda böyle mezar taşları var.
-Kahramanmaraş'tan bu satırları okuyan herkese, Keklikoluk Köyü 'ne, Sivas İmranlı Doğançal'a (Yazıkoya Orté) iyi günler, selamlar. (Y) (Y) (Y)



Misafir a6d

1 hafta önce - Cmt 02 Arl 2017, 11:00

Kahramanmaraş'tan merhabalar.
-Arkadaşlar, yazıyı okudum. Bazı hususlarda bilgi vermek istiyorum. O işlemeli mezar taşlarının neredeyse hemen hepsi Cumhuriyet dönemine ait. Nereden mi biliyorum ? Çünkü, akrabalarıma ait mezarlar; dedemin babası, halası, amcası... Bu mezarlar, Kahramanmaraş'ın Göksun İlçesi'nin Keklikoluk Köyü'ndeler. (Şimdi mahalle oldu.) Bu tür mezar taşları, Göksun-Sarız-Tufanbeyli üçgeni ve çevresindeki hemen hemen bütün Alevi-Kürt yerleşimlerinde mevcut.
-Çoğumuz Keklikoluk dışında yaşadığımız için, mezarlar bir anlamda sahipsiz kaldı. Çocukların ve tarih bilinci olmayanların verdiği zararlar da ayrı bir husus.
-Kahramanmaraş'la ilgili bir sitede de buna benzer bir haber görmüştüm. Derhal düzeltme ve ekleme yaptırdım. Girişimlerim sonucunda, bu mezarlar tarihi eser olarak tescillendi. Ama, gerek bu mezarlar, gerekse tarihi mil taşı ve gerekse "P'ozé Qelé" denilen sit alanı bakımsız bir durumda ve ilgi bekliyor.
-Kahramanmaraş'tan size, Keklikoluk'a, büyük dedelerimizin yaklaşık 140 yıl önce kopup geldiği İmranlı'ya (Doğançal, Eskidere, Söğütlü, Delice...) ve bu satırları okuyan herkese iyi günler ve selamlar.
Gönderen: İskender YILDIZ - Kahramanmaraş.


Misafir 7f6

1 hafta önce - Cmt 02 Arl 2017, 22:24

çok güzel ve turizm açısındanda çok verimli bir çalışma olmuş memeleketin böylece gizli bir hazinesi daha gün yüzüne çıkmış oldu,ayrıca keklikoluk köylülerinede bravo demek lazım bu gizli hazineleri günümüze kadar yaşattıkları için



cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
ANA SAYFA -> HABERLER ve SOHBET