Ana Sayfa 1 milyon Türkiye fotoğrafı
Karaman - İlklere Bakış


ANA SAYFA -> HABERLER ve SOHBET
cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
Fatih KTT
4 yıl önce - Pts 08 Nis 2013, 21:08
Karaman - İlklere Bakış


*Bu başıkda Karaman şehrinin "ilklerine" göz gezdirip konuşacağız. Banka ile başlayalım;

Karaman'ın ilk bankası - Karaman Milli Bankası Osmanlı Anonim Şirketi

Adı: Karaman Milli Bankası Osmanlı Anonim Şirketi

Kuruluş tarihi: 03 Mart 1912

Bankacılık faaliyetlerinin Sadaret makamınca onayı: 13 Nisan 1915

Kurucuları: Tartanzade Hacı Sami, Müftizade Ahmet, Kadıbeyzade Mehmet, Boynukalınzade Hacı Ali, Helvacızade Hacı Bekir, Kayserilizade Hacı Ömer, Hadizade Rahmi, Kayserilizade Sabit, Kayserilizade Hacı Süleyman, Aladağlı Hacı Hüseyin, Dedemoğlu Hacı Mustafa, Zengenli Hüseyin, (halen Hotin’de askerde) Yüzbaşı Hacı Bekir, Yüzbaşızade Mahmut, Hacı Seyid Ali, Kırlızade Hasan, Müminzade Hacı İbrahim, Hacı Mahmudun Hacı Mehmet, Saçmacızade Mustafa.
* Yukarıdaki isimlerden Helvacızade Hacı Bekir, 1920-1928 yılları arası belediye başkanlığı yapmış Hüseyin Avni Bey’in babasıdır. Yine yukarıda adı geçen Kayserilizade Hacı Ömer de 1928-1930 yılları arasında belediye başkanlığı yapmıştır. Kendi zamanında tarım arazilerinin sulanması için kanallar açtırmıştır. İlk mezbahayı onun kurduğu biliniyor.

Banka 20000 Osmanlı Lirası sermaye tutarı ile kurulmuş. Bu sermaye 4000 hisse olarak düzenlenmiş. Banka kuruluşunda 20 sene boyunca bankacılık faaliyetleri yürütme ruhsatı almış ancak tam olarak ne kadar süre faaliyette bulunduğu ve faaliyetini ne zaman ve neden sonlandırdığı bilinmemekte. Banka hakkında en son kayıt 22 Mayıs 1927 tarihli Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal imzalı bir kararnamedir. Banka bu tarihte bir Osmanlı şirketi değil, bir Türkiye Cumhuriyeti şirketi olarak tekrar yapılandırılmış, tüzüğünde tadilata gidilmiş ve adı Karaman Milli Bankası Türk Anonim Şirketi olarak değiştirilmiş. Bu tarihten sonra bankanın ne kadar süre daha faaliyette olduğu belli değil.


Fatih KTT
4 yıl önce - Çrş 10 Nis 2013, 22:45

Karaman'ın İlk Çılgın Projesi: Karaman - Ereğli Tramvay Hattı. 1917

Karaman Şehri ilklerinden söz etmeye devam ediyoruz. Bu mevzu bahis birçok ilki birlikte içeriyor.



Karamanın yerli zenginlerinden ve müteşebbislerinden olan Tartanzade Hacı Sami (yukarda ki mesajda da Karaman Milli Bankası kurucuları arasında adı geçmişti) Karaman çevresindeki su kaynaklarından baraj yapmak sureti ile elektrik üretmeyi, bu elektriği hem şehre vermeyi hemde Karaman - Ereğli arasında yapıp işletmeyi düşündüğü Tramvay hattında kullanmayı planlamıştır.

1904-1906 yılında demiryolu inşaatında görevli Avrupalı mühendislerle birlikte Göksü, Karasu ve Yerköprü'de inceleme yapmış, bu mühendislerin teknik görüşleri ve olurları sayesinde Karaman eşrafından varlıklı müteşebbisleri projesi konusunda ikna etmeyi başarmıştır. Bir kurul oluşturulmuş, kurul fizibilite raporlarını Avrupa'ya göndermek için hazırlık yapmış ve bir temsilci seçerek Avrupa'ya göndermiştir. Ancak temsilci İtalyan işgali altında ki Konya'da kalır, daha öteye gidemez.



Karaman Ahval-i İctimaiyye Coğrafiyye ve Tarihiyyesi adlı kitapta konudan şöyle bahsediliyor; "Bu şelaleden(Yer Köprü) istifade ederek Yer Köprü'de tesis edilecek elektrik vasıtasıyla Konya, Karaman ve Ereğli'nin tenviri ve bazı fabrikaların inşaası, ind-el iktiza tramvaylar işletilmesi düşünülmüş, bunun için beş sene evvel Karaman'da mevcut Milli Banka, ticaret, ziraat ve Tartanzade şürekası şirketleri birleşip orayı Avusturyalı Alexandre Raymond isminde mütehassıs bir mühendise keşf ettirerek lazım gelen projeyi bil-ikmal Nafia Nezaretine (bayındırlık bakanlığı) müracaat ederler. Nezaret son derece teshilat gösterir ve imtiyazı verilmek üzere iken mütareke mucibeleri mani olur."



Proje İstanbul Beyoğlu'nda bulunan bir mühendislik bürosunun imzasını taşımaktaymış ama adını öğrenemedim.

Proje Karaman'a elektrik sağlamak için yapılmış ilk projedir. 1950'lere kadar doğru dürüst elektrik alamamış sokakların gaz lambaları ile aydınlatılmaya çalışıldığı bir ilden bahsedildiği hatırlandığında projenin önemi daha iyi kavranıyor. Ayrıca proje sayesinde karamanın ilk mühendislik esaslarına uygun hazırlanmış haritası ortaya çıkmış bulunuyor. Haritada tarihi mekanların açıkça bulunması ve isimlerinin verilmesi muazzam bilgiler aktarıyor. Karaman-Ereğli arasında Tramvay işletilmesi fikri ise halen karaman içinden çıkmış ilk ve tek raylı sistem taşımacılığı özel teşebbüsüdür. Yine bu projede Yer Köprü, Karasu ve Göksu suyunun Karaman Ovasına akıtılması fikri vardır ki bu da bir ilk olmakla birlikte çok önemlidir. Birinci dünya savaşı nedeniyle bu projelerin hayat bulmaması üzücüdür ancak bir o kadar da normaldir. Ama insan bunlar yapılabilse idi bugün Karaman nasıl bir yer olurdu diye de düşünmeden edemiyor. 100 yılda Tartanzade Hacı Sami gibi çılgın bir girişimci daha çıkaramayışımız ise Karaman olarak bizim ayıbımız.


Fatih KTT
4 yıl önce - Pzr 14 Nis 2013, 12:21
Karaman'ın İlk Yerel Gazetesi


Karaman'ın İlk Yerel Gazetesi



Adı: Karaman Gazetesi

Neşr Yılı: 24 Şubat 1948

Neşr Düzeni: Haftalık

Neşr Politikası: Siyasi olmayan Şehir Gazetesi

Kurucusu: Vefik ALTUĞ



* Gazete kurulduğunda ilk sahibi ve başkanlığını Ferit ÖZER yapmıştır. Sonraki yıllarda uzun bir süre Halkevi adına sahibi ve başkanı milli eğitimde memur olan Nesimi DOĞAN'dır. Yazı işleri müdürlüğünü A. Şükrü ÇİLOĞLU yapmış, bu görevi 3 Şubat 1949'dan sonra Ali GÜLCAN'a devretmiştir. Gazetenin yazarları arasında Hakkı Arıca, Mehmet Önder ve Naci Galiğ Tartanoğlu gibi isimler vardır. 17 Şubat 1949'a kadar Perşembe günleri, bu tarihten sonra cuma günleri yayınlanmıştır. Önceleri 2 sayfa yayınlanan gazete yine bu tarihten sonra 4 sayfa yayınlanmışır. Bazı özel sayılar 8 sayfadır.




1949 ve 1950 yıllarına ait arvişleri bugün mevcuttur. Hangi yıla kadar yayına devam ettiği bilinmiyor...





Fatih KTT
4 yıl önce - Pts 15 Nis 2013, 16:18

Karaman'ın İl Olması İçin Atılan İlk Adım (büyük ihtimalle)



Karaman'ın il olması için çalışılmasına teşvik ve Karaman'ın adının duyurulması için İstanbul Beyoğlu'nda 1950 yılının Mayıs ayında bir toplantı yapılmış. Amaçlar doğrultusunda her sene İstanbul'da "Karamanlılar Gecesi" tertiplenmesi ve "Karaman Gençlik Derneği" kurulması kararlaştırılmış. Bu toplantıyı toplantıya katılanlardan Naci Galip Tartanoğlu 29 Eylül 1950'de Karaman Gazetesi'nde haber yapmış ve "Bunu desteklemek tüm Karamanlıların boynuna borç olmalıdır." diyerek destek istemiş. Karaman bu haberden 40 yıl sonra il olabildi. 40 yıllık bir uğraş verdiğimiz söylenebilir.


NACİ TARTANOGLU
4 yıl önce - Cmt 25 May 2013, 10:57
Karaman'ın İl Olması İçin Atılan İlk Adım


Naci Tartanoğlu
Ankara, 25.05.2013

Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım" diyen


NACİ TARTANOGLU
4 yıl önce - Cum 31 May 2013, 19:51
Karaman'ın İl Olması İçin Atılan İlk Adım


" Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım" diyen Âkif'in "İstiklal Marşı" şiirindeki bu dizesi, "Karaman Oğulları" nın hasletine ne kadar da uyuyor...
Bağımsızlık bayrağını ilk açan Selçuklu'ların Ermenek yöresindeki Uç Beyi Karaman Bey'dir. Onu, Larende'de bağımsız bir devlet kuran oğulları takip etti ve Selçuklu'lara tabi olmayan tam bağımsız bir Beylik kurdular. Karaman Oğulları'nın bağımsızlık ruhu, kendilerinden daha kuvvetli olan Osmanoğulları'nın karşısına çıktı uzun yıllar...
İşte, atalarından miras kalan bağımsızlık genlerini taşıyan bugünün Karamanlıları hep Konyalıların vesayetinde mi kalmalıydılar?.. Tarih boyunca bağımsızlık aşkıyla yanıp tutuşmuş, baş kaldırmış, savaş yapmış bir neslin torunları olan bizlerin yurdu Karaman toprakları hep, Konya'nın bir ilçesi olarak mı kalmalıydı? Geçmişte Karaman Beyliği'nin payitahtı olan aziz memleketimiz kimliksiz bir şehir gibi hep "Konya-Karaman" diye mi anılmalıydı?
Bundan 60 yıl önce, genç bir hukuk fakültesi öğrencisi olan benim aklım fikrim hep, Konya'nın bu vesayetinden kurtulmanın bir yoluna bulmakta idi...
Şimdi " Karaman-İlklere Bakış" sayfasına ufak bir kesiti konulan Karaman Gazetesi'nin 29 Eylül 1950 günkü sayısında çıkan ve Babam Avukat Ali Galip TARTANOĞLU'nun adını da küçük adımın yanına ekleyerek gazete yazılarımda kullandığım "Naci Galip TARTANOĞLU" imzam ile yazdığım "BİZ KURDUK, SİZ YAŞATIN" başlıklı yazımdan bir bölümü buraya aynen aktarıyorum:



NACİ TARTANOGLU
4 yıl önce - Cum 31 May 2013, 21:45
Karaman'ın İl Olması İçin Atılan İlk Adım


"BİZ KURDUK, SİZ YAŞATIN"
Karaman Gazetesi, 29 Eylül 1950
Naci Galip Tartanoğlu

" Bundan dört ay önce bir pazar günü Beyoğlu'nda bir lokalde, İstanbul'daki arkadaşlarla toplanmıştık. Maksadımız fotoğraf çektirmekti. Toplantıya eski kaymakamımız Namık ELVERDİ'yi de davet etmiştik. O da geldi. Namık Bey her zamanki ateşli ve enerjik konuşmasına başlar başlamaz, ilk sözü şu oldu: - Bu sene bir Karaman Gecesi yapalım ve hasılatını Konya Yüksek Tahsil Talebe Derneği'ne bırakalım. Bu teklif bir müddet cevapsız kaldı. Herkes sukut ediyordu. Bu sukutun manasını anlamış olacak ki Namık Bey: -Yoksa teklifimi beğenmediniz mi? dedi. Bunun üzerine ben cevap verdim:
- Evet Efendim beğenmedik. Çünkü yıllardan beri hasretini çektiğimiz Okutma Derneği'mizi kurmanın artık zamanı gelmiştir. Eğer bir Karaman Gecesi yapacaksak önce bir dernek kuralım ve gecenin hasılatını ona verelim.
Beni bütün arkadaşlar desteklediler ve o gün lokalde derneğimizi kurmaya karar verdik. Nizamnameyi hazırlamak vazifesi bana verildi. O toplantıda duyduğum sevinç ölçüsüzdü. Çünkü senelerden beri mıhayyilemde yaşayan "Karaman Vilayeti" nin hayal aleminden çıktığını görür gibi oldum. Bu gayeye erişmenin, bilhassa genç ve münevver Karamanlıların azimli çalışması neticesinde tahakkuk edeceğine inandığım için, bir hukukî şahsiyetin kurulmasını çok istiyordum.
Toplantıdan bir hafta sonra dört arkadaşımla birlikte (ki bugün onlar, ebediyete göçmüş bulunuyorlar, rahmetle anıyorum) Namık Bey'in (keza rahmetle andığım) Beşiktaş'taki evinde buluştuk. Hazırladığım nizamname örneğini onlara okudum. Geç vakte kadar bunun üzerinde konuştuk. Nizamnamenin ilk yazdığım müsvettesindeki gayeyi tasrih ettiğim maddesinde aynen şu sözler vardı:
Karaman'ın Türkiye içindeki mümtaz mevkiinin vilâyet olmaya lâyık bulunduğunu ispat ve her türlü yayın ve propaganda vasıtalarından istifade etmek, resmî ve gayri resmî şahıs ve müesseseler nezdinde sistemli ve ısrarlı teşebbüslerde bulunmak suretiyle bunu gerçekleştirmek.
Şunu şimdiden söyleyebilirim ki, Konya bugün olmazsa yarın mutlaka ikiye ayrılacaktır. Karamanımız, gerek coğrafi ve gerekse iktisadî durumu itibariyle diğer kazalarımızdan daha çok vilayet olmaya namzettir. Bunu her zaman söyledim ve yazdım. Bu gerçeğe inanmayanlara artık şahıs olarak değil, dernek olarak cevap vereceğiz.
Karam Okutma, Yardımlaşma ve Karaman'ı Yükseltme Derneği adıyla kurduğumuz teşekkülün en mühim gayesi Karaman'ı vilâyet yapmak için çalışmaktır.
İşte aziz hemşehrilerim, biz İstanbul'daki Karamanlı gençler memleketimiz için hayırlı olacağını ümit ettiğimiz bir adım attık. Bunu desteklemek her Karamanlı'nın boynuna borç olmalıdır. Karaman'daki arkadaşlarımız, bugünlerde sizlere Derneğe üye yazılmanız için müracaat edeceklerdir. Mukaddes davamıza severek katılacağınıza güvenim tamdır."


NACİ TARTANOGLU
4 yıl önce - Cmt 01 Hzr 2013, 21:37
Karaman'ın İl Olması İçin Atılan İlk Adım


Karaman'ın il olması için başlattığımız bu mücadeleyi İstanbul'daki öğrenciliğim boyunca da sürdürdüm. İstanbul'daki hemşehrilerimi, kurucusu ve başkanı olduğum "Karaman Okutma, Yardımlaşma ve Karaman'ı Yükseltme Derneği" nin çatısı altında toplayarak bu mücadeleye katılmalarını teşvik ettim. Bunu sağlamak için, güvendiğim ve bana yardımcı olan öğrenci arkadaşlarımla birlikte, İstanbul'da yerleşmiş iş adamlarımızı, İstanbul'da etkin mevkiilerde görev yapan Karamanlı bürokratlarımızı, Karamanlı olmadığı halde, vaktiyle Karaman'da görev yapmış ve İstanbul'a tayinleri çıktığı halde, Karaman'dan gözyaşlarıyla ayrılan asker ve sivil tüm Karaman dostlarını tespit ettik ve hepsini de tek tek ziyaret ettik. Onlara İstanbul'da bir KARAMAN GECESİ yapacağımızı haber verdik. Bu haberi ve daveti, Karaman'daki idarecilere ve iş adamlarına da duyurduk.
İşte, hazırlanan bu ortamda, birisi 1949 yılı baharında İstanbul'un büyük ve seçkin toplantı mekanlarından biri olan " Galata Liman Lokantası " salonlarında, diğeri de 1950 yılı yazında Boğaziçi'nin denize nazır "Bebek Belediye Bahçesi" açık hava gazinosunda olmak üzere üst üste iki yıl " Karaman Koyun Gecesi" adıyla iki büyük "Gece" düzenledik.
"Gece" lerin tertip heyeti başkanı ben olduğum için, organizasyonu cazip kılmak ve katılımı zenginleştirmek görevleri de yine bana düşüyordu. Bu tür sosyal faaliyetleri sadece İl olan şehirler yapıyor ve aralarında kıyasıya bir rekabet yaşanıyordu. İstanbul'da "Gece" düzenleyen ilk ilçe Karaman idi! İşimiz hepsinden zordu. Bizim "Gece" miz, İl'lerinkinden üstün olmalıydı. Bunu başarabilmek için, o güne kadar hiçbir ilin "Gece" sine konser vermeyi kabul etmeyen Türkiye'nin yaşayan en büyük bestekar ve ses sanatkarı olan Üstat Münir Nurettin SELÇUK'u "Karaman Koyun Gecesi"'ne bütün saz heyetiyle birlikte gelerek konser vermeye ikna ettim. İşte bu "Olay" da İstanbul'da Karaman'ın ilklerinden biriydi... Diğer " Gece" mizde de, yine Türk musikisinin yıldız sanatçılarından Hamiyet YÜCESES ve Ahmet ÜSTÜN konserler vermişlerdir. Her iki "Gece" de İstanbul'da Karamanımızın tanıtımını yaparak ve İl olan şehirlerle boy ölçüşerek, Karaman'ın da İl olmaya layık ve ehil olduğunu ispat etmiştir. Bunlar hep Karaman'ın geçmişinde bugünlere doğru atılmış birer ilk adımdır.
Ben, Karaman'ın Konya'nın vesayetinden kurtularak, İl statüsüne kavuşmasının ilk mimarı olmanın manevi huzurunu duyuyorum.
Rabbime şükürler olsun ki, ömrün vefa etti de Karamanımızın İl olma mücadelesinde ateşlediğim ilk kıvılcımın, 40 yıl sonra da olsa, kora dönüştüğünü görmek bana nasip olmuştur.
Beni tanıyan ve tanımayan bütün hemşehrilerime Ankara'dan selam ve sevgilerimi yolluyorum.

Naci TARTANOĞLU


Fatih KTT
4 yıl önce - Pzr 02 Hzr 2013, 11:21

Hoş geldiniz Nacı Bey. O gururu duymakta sonuna kadar haklısınız. Bende bir Karamanlı olarak Karaman'ın sizin gibi öncü bireyleri ile gurur duyuyorum.

Misafir 642

1 yıl önce - Cmt 26 Mar 2016, 19:26

Ben Prof.Dr. Ahmet Altay Birand
Karaman'da ilkler kısmında Karaman'ın ilk Belediye Başkanı dedem Hacı Ahmet bey'dir bildiğim kadarı ile. O azman soyadı kanunu yok idi..
Kendisinin resmi son gördüğümde Karaman Belediye başkanlığı binasında asılıdır. Yanlışım varsa düzeltilesi ricası ile bu mesajı yazıyorum.
Saygılarımla



cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
ANA SAYFA -> HABERLER ve SOHBET