Ana Sayfa 1 milyon Türkiye fotoğrafı
cangül
11 yıl önce - Sal 24 Oca 2006, 11:19
Osmanlı'ya bir de Bursa'dan bakın


İnsanlar vardır şafak vakti doğar, akşam ezanında ölürler.? diye öğüt verir Şeyh Edebali, Osmancık?a. İnsanlar vardır şafak vakti doğar, akşam ezanında ölür; bir kısım insanların da attıkları tohum ebediyen dal budak salmaya devam eder.

Aynı şekilde şehirler vardır, harita üzerinde kapladıkları yer kadar etkilidir; şehirler vardır, bugün içinde yaşananlar asırlar sonrasına yön verir. Tıpkı Bursa gibi. Osmanlının ilk başkenti, yedi asır devam eden cihan devletinin temelinin atıldığı şehir, Kurtuluş Savaşı?ndan gelen, Cumhuriyet?e uzanan yolda da milli mücadeleye gayret veren en önemli unsurlardan oldu. Bursa, Yunanlılar tarafından işgal edilince Ankara?da Meclis kürsüsüne serilen siyah örtü, şehrin 11 Eylül 1922?deki kurtuluşundan sonra kaldırıldı. Akif, ?Eşin var, âşiyânın var, bahârın var ki beklerdin / Kıyâmetler koparmak neydi, ey bülbül nedir derdin?? diye başlayan Bülbül şiirini bu işgal üzerine kaleme aldı. ?Osmanlı?nın dibâcesi?nin Balkanlara kadar uzanan etkilerine, Yugoslavya?nın dağılma sürecinde bir kez daha şahit olduk. Üsküp gibi evlâd-ı fâtihan yâdigârı şehirlerden anavatana gelen fotoğrafların altında hep aynı yazı yer alıyordu: ?Bursa?nın kopyası?.

Mustafa Armağan, genişletilmiş ikinci baskısı ile okurların karşısına çıkan ?Osmanlı?yı Kuran Şehir / Bursa?ya Şehrengiz? isimli kitabında Bursa?nın üstlendiği rolü şu cümlelerle anlatıyor: ?Nasıl Osmanlı sadece Osmanlı değilse, yani ?Osmanlı dediğim şey, nasıl 1299?da başlayıp 1922?de biten ve belli coğrafî koordinatlara yayılan bir devlet veya örgütten ve zamanın akışı içinde mekandaki belli noktaları işgal etmiş bir serüvenden ibaret değilse, aynı şekilde ?Bursa? da zamanın ve mekânın belli noktalarına inhisar eden ve onunla sınırlı bir tecrit edilmiş birim değildir. Ve yine Osmanlılık nasıl tarih kadar eski ve bugün kadar yeni bir ilke veya ruha ev sahipliği yapıyor ise, Bursa da aynı şekilde belli bir coğrafî alanı kaplayan ve tarihin şu veya bu dönemine inhisar eden bir zatiyetten ziyade, medeniyetimizin Selçuklulardan devraldığı bayrağı bu topraklarda geliştirip olgunlaştıran ve İstanbul?a devreden bir mananın ismidir.?

Urfalı bir anne babanın çocuğu olarak Cizre?de doğan Mustafa Armağan, ömrünün çocukluktan gençliğe uzanan 15 yılını bu şehirde geçirmiş bir Bursa âşığı. Armağan?ın Bursa?da bulunduğu yıllar Somuncu Baba?nın duasının berekâtını üzerinde taşıyan şehrin dillere destan yeşilliğinden yavaş yavaş uzaklaşmaya, yerlerine benzerlerine her yerde rastlanabilecek çirkin ve abus suratlı beton devlerin dikilmeye başladığı döneme denk geliyor. Armağan, bugünkü Bursa?yı yıkıp yeni baştan inşa etmekten yana. Ancak onun kastettiği yıkmak, kazmaya küreğe sarılıp toprağa demir halatlarla raptedilmiş betonarme örtüye saldırmak anlamında değil. ?Bursa?yı yıkmak? sözüyle, Bursa üzerine örtülmüş zihnî şalı sıyırmayı, giderek marazî bir hal alan ?Bursa masalı?nı çözümleyerek, ?gerçek? Bursa?yı, Bursa?nın bir yerlerde bizi bekleyen hakiki çehresini daha sağlıklı gözlerle görmemizi sağlayacak yeni bir tanımlamaya gitmek. Bunun için de hâlâ bir kısmı elimizde olan anahtarlardan istifade etmeyi öneriyor. Örneğin Lamii Çelebi?den...

Tarihi boyunca birçok kırılma noktaları geçirmiş Bursa. 1855 yılında meydana gelen ve Küçük Kıyamet adıyla anılan deprem, neredeyse tamamen yıkılmasına sebep olmuş. Tanzimat sonrası bir şehir kimliğine bürünmesi de bu dönemde gerçekleşmiş. Keçecizâde Fuat Paşa, bu yıkımın ardından ?Eyvah! Osmanlı tarihinin dibacesi zayi oldu.? diyerek feryad etmiş. Cumhuriyet döneminde, 1970?lerden, hattâ 80?lerden sonra bütün şehirlerin yaşadıklarından aldığı hisse zaten malum. Yine de Osmanlı?nın kuruluş devrine imza atmış altı padişahı; Emir Sultan, Molla Fenari, Üftade, Somuncu Baba, Abdal Murat, Abdal Mehmet, Ahmed Gazi, Süleyman Çelebi.. ve daha nice sayısız mânâ erini; Ulucami, Yeşil, Hüvadendigâr, Muradiye başta olmak üzere irili ufaklı birçok mimari şaheseri barındıran, bütün yıpratıcı etkenlere rağmen günlük yaşantısında imparatorluk kültüründen izler taşıyan Bursa, kaybettiğimiz ve uzun zamandır aradığımız yüzümüzü aksettiriyor. Aslında Abdülaziz döneminden itibaren bu kayıp yüzü aramışız. Abdülaziz?in kurduğu donanmada gemilerin adı ya Osman Gazi?dir, ya Orhan Gazi. II. Abdülhamid döneminde Japonya?ya gönderilen geminin adı, Ertuğrul. Abdülhamid?in Yıldız Sarayı?nda kendi şeyhi için yaptırdığı ibadethanenin adı, son padişah Vahdettin?in Malta?ya giderken yanında götürdüğü şehzadesinin adı Ertuğrul Mehmet... Mustafa Armağan, ?Osmanlı?nın 3 kıtada çınlayan görkeminin sırları, Bursa?nın önüne diktiğimiz asırlık surların arkasında, bizi sabırla bekliyor.? diyor ve ekliyor: ?Osmanlı?ya bir de Osmanlı?nın penceresinden bakın.?

Kaynak: Zaman


Taner35
11 yıl önce - Pzr 29 Oca 2006, 20:58

Sevgili Cangül, Bursa ve Osmanlı üzerine o kadar çok şey duydum ve okudum ki Bursa deyince aklıma hep ağaçlık bir alanda Osmanlı dönemi giysileri içinde konuşan adamlar geliyor.Bu o kadar ön planda ve Bursalılar bunu o kadar övünç vesilesi yapıyorşar ki Bursa akıllarda hep sanki modası geçmiş bir şarkı gibi kalıyor.Bence şehriniz adına bunu gözden kaçırmayın ve eskilik vurgusunun dozajını iyi ayarlayın.Benim ki yanlızca bir öneri,saygılarımla

Selma Erdal
11 yıl önce - Pts 30 Oca 2006, 14:14

Taner;
Amerikalılar olmayan tarihlerine tarih yazmak uğraşı verirken, varolan tarihi nasıl yok saymasını beklersin Bursalılar'dan?... Bursalılar bir yana tüm Türk Ulusu'nun tarihimizi yok sayma yanlışından geri dönmesi gerekir.Küreselleşmenin dayattığı yanılgıların olumsuz dışsallıkları bu tutum ve davranışlar, söylemler...
Bugün Batı Avrupa Ülkeleri, ne denli köklü bir devletten, ne denli köklü bir kültürden geldiklerini sergilemek için tarihlerine sarılıyorlar...Ve Bursa da bu bağlamda Avrupa Tarihi Kentler Birliği üyesi...
1980 sonrasından başlayarak; "Vatan-Millet-Sakarya" söylemiyle alay edilerek, tarih   bilincinden, kimlik bilincinden uzaklaştırılmak istenmiştir bu ülke, bu ulus...Örneğin; samurayın kılıcını, Avustralya-Yeni Zelanda yerlilerinin Haka dansını izlerken rahatsız olmayan bu eleştirici düşünce, BURSA KILIÇ-KALKAN EKİBİ'nin gösterilerinin, turistleri ürküttüğü yaygarasını koparmıştır ki şu aralar tv yansılarında benzeri bir reklam var...

Bir de şu İzmirliler'in Bursalılar'a öneri adı altında, akıl vermeye kalkışmalarına da ne demeli bilmemki?...
O modası geçmiş bir şarkı gibi değerlendirdiğin değer yargılarımız olmasa, bunca saldırıya karşın, bunca talana, yeşil ovamıza-ormanımıza dalana karşın, hertürlü yozlaştırma girişimlerine karşın Bursa olmazdı, Bursalılık bilinci olmazdı, Bursalı'da tarih-kültür bilinci olmazdı...

Düşüncene, diline sağlık CANGÜL...

Selma/BURSA

www.gezegenimiz.com ( çevre için köşe yazıları ve şiirler)



Batur

11 yıl önce - Pts 30 Oca 2006, 16:06

Türkiye'nin koskoca sanayi şehri aklına o şekilde geliyosa bence sen de aklına gelme dozajını iyi ayarlamalısın, bu da bi öneri...

kıvanç

11 yıl önce - Cmt 11 Şub 2006, 02:38

sanırım sorun modern çağın getirdiği modernizm anlayışının,tarih ve kültür mirasını ciddiye almamasından kaynaklanıyor..ben bu şehri çok seviyorum..ama dışardan insanlar bursa deyince,tarih,osmanlı,yeşil,kapalı,anlayışsız ve yenilenemeyen bir şehir algılıyor..bu da popüler bakışın kapsamadığı bir konu olduğu için bir idrak problemi oluyor..
bu şehre içerden bakmadan,kozahan'da oturup çay içmeden,bu şehre kulak vermeden,nihayetinde bu şehri sevmeden bursa'nın ne olduğunu anlamak zor..
haksızmıyım..


hasan42

10 yıl önce - Çrş 11 Nis 2007, 00:32

Osmanlı'ya Bursa'dan baktığımızda her anlamda Osmanlı'nın temelinin burada atıldığını görüyoruz.
Örneğin ben Osmanlı mimarisi ile ilgili araştıma yaparken erken Dönem Osmanlı mimarisinde Bursa'nın taşıdığı önemi gördüm. İznik'teki Hacı Özbek Camii çıktı karşıma mesela. Buradaki ilk Osmanlı camisiymiş.
Sahi bu cami ile ilgili bir tek yazı ve görüntüye rastlamadım bu sitede.Yoksa bu cami yıkıldı mı?



cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
ANA SAYFA -> BURSA - Haberler ve Sohbet